महाभारतम्-01-आदिपर्व-223

विकिस्रोतः तः
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्
← आदिपर्व-222 महाभारतम्
प्रथमपर्व
महाभारतम्-01-आदिपर्व-223
वेदव्यासः
आदिपर्व-224 →
  1. 001
  2. 002
  3. 003
  4. 004
  5. 005
  6. 006
  7. 007
  8. 008
  9. 009
  10. 010
  11. 011
  12. 012
  13. 013
  14. 014
  15. 015
  16. 016
  17. 017
  18. 018
  19. 019
  20. 020
  21. 021
  22. 022
  23. 023
  24. 024
  25. 025
  26. 026
  27. 027
  28. 028
  29. 029
  30. 030
  31. 031
  32. 032
  33. 033
  34. 034
  35. 035
  36. 036
  37. 037
  38. 038
  39. 039
  40. 040
  41. 041
  42. 042
  43. 043
  44. 044
  45. 045
  46. 046
  47. 047
  48. 048
  49. 049
  50. 050
  51. 051
  52. 052
  53. 053
  54. 054
  55. 055
  56. 056
  57. 057
  58. 058
  59. 059
  60. 060
  61. 061
  62. 062
  63. 063
  64. 064
  65. 065
  66. 066
  67. 067
  68. 068
  69. 069
  70. 070
  71. 071
  72. 072
  73. 073
  74. 074
  75. 075
  76. 076
  77. 077
  78. 078
  79. 079
  80. 080
  81. 081
  82. 082
  83. 083
  84. 084
  85. 085
  86. 086
  87. 087
  88. 088
  89. 089
  90. 090
  91. 091
  92. 092
  93. 093
  94. 094
  95. 095
  96. 096
  97. 097
  98. 098
  99. 099
  100. 100
  101. 101
  102. 102
  103. 103
  104. 104
  105. 105
  106. 106
  107. 107
  108. 108
  109. 109
  110. 110
  111. 111
  112. 112
  113. 113
  114. 114
  115. 115
  116. 116
  117. 117
  118. 118
  119. 119
  120. 120
  121. 121
  122. 122
  123. 123
  124. 124
  125. 125
  126. 126
  127. 127
  128. 128
  129. 129
  130. 130
  131. 131
  132. 132
  133. 133
  134. 134
  135. 135
  136. 136
  137. 137
  138. 138
  139. 139
  140. 140
  141. 141
  142. 142
  143. 143
  144. 144
  145. 145
  146. 146
  147. 147
  148. 148
  149. 149
  150. 150
  151. 151
  152. 152
  153. 153
  154. 154
  155. 155
  156. 156
  157. 157
  158. 158
  159. 159
  160. 160
  161. 161
  162. 162
  163. 163
  164. 164
  165. 165
  166. 166
  167. 167
  168. 168
  169. 169
  170. 170
  171. 171
  172. 172
  173. 173
  174. 174
  175. 175
  176. 176
  177. 177
  178. 178
  179. 179
  180. 180
  181. 181
  182. 182
  183. 183
  184. 184
  185. 185
  186. 186
  187. 187
  188. 188
  189. 189
  190. 190
  191. 191
  192. 192
  193. 193
  194. 194
  195. 195
  196. 196
  197. 197
  198. 198
  199. 199
  200. 200
  201. 201
  202. 202
  203. 203
  204. 204
  205. 205
  206. 206
  207. 207
  208. 208
  209. 209
  210. 210
  211. 211
  212. 212
  213. 213
  214. 214
  215. 215
  216. 216
  217. 217
  218. 218
  219. 219
  220. 220
  221. 221
  222. 222
  223. 223
  224. 224
  225. 225
  226. 226
  227. 227
  228. 228
  229. 229
  230. 230
  231. 231
  232. 232
  233. 233
  234. 234
  235. 235
  236. 236
  237. 237
  238. 238
  239. 239
  240. 240
  241. 241
  242. 242
  243. 243
  244. 244
  245. 245
  246. 246
  247. 247
  248. 248
  249. 249
  250. 250
  251. 251
  252. 252
  253. 253
  254. 254
  255. 255
  256. 256
  257. 257
  258. 258
  259. 259
  260. 260

पाण्डवाः संविभाज्या इति द्रोणवचनम्।। 1 ।।
तद्विरोधितया कर्णेन अम्बुवीचवृत्तान्तकथनम्।। 2 ।।
मदुक्तं न क्रियते चेत्कुरवो विनङ्क्ष्यन्तीति द्रोणेनोक्तिः।। 3 ।।

द्रोण उवाच। 1-223-1x
मन्त्राय समुपानीतैर्धृतराष्ट्र हितैर्नृप।
धर्म्यमर्थ्यं यशस्यं च वाच्यमित्यनुशुश्रुम।।
1-223-1a
1-223-1b
ममाप्येषा मतिस्तात या भीष्मस्य महात्मनः।
संविभज्यास्तु कौन्तेया धर्म एष सनातनः।।
1-223-2a
1-223-2b
प्रेष्यतां द्रुपदायाशु नऱः कश्चित्प्रियंवदः।
बहुलं रत्नमादाय तेषामर्थाय भारत।।
1-223-3a
1-223-3b
मिथः कृत्यं च तस्मै स आदाय वसु गच्छतु।
वृद्धिं च परमां ब्रूयात्तत्संयोगोद्भवां तथा।।
1-223-4a
1-223-4b
संप्रीयमाणं त्वां ब्रूयाद्राजन्दुर्योधनं तथा।
असकृद्द्रुपदे चैव धृष्टद्युम्ने च भारत।।
1-223-5a
1-223-5b
उचितत्वं प्रियत्वं च योगस्यापि च वर्णयेत्।
पुनःपुनश्च कौन्येयान्माद्रीपुत्रौ च सान्त्वयन्।।
1-223-6a
1-223-6b
हिरण्मयानि शुभ्राणि बहून्याभरणानि च।
वचनात्तव राजेन्द्र द्रौपद्याः संप्रयच्छतु।।
1-223-7a
1-223-7b
तथा द्रुपदपुत्राणां सर्वेषां भरतर्षभ।
पाण्डवानां च सर्वेषां कुन्त्या युक्तानि यानि च।।
1-223-8a
1-223-8b
`दत्त्वा तानि महार्हाणि पाण्डवान्संप्रहर्षय।'
एवं सान्त्वसमायुक्तं द्रुपदं पाण्डवैः सह।
उक्त्वा सोऽनन्तरं ब्रूयात्तेषामागमनं प्रति।।
1-223-9a
1-223-9b
1-223-9c
अनुज्ञातेषु वीरेषु बलं गच्छतु शोभनम्।
दुःशासनो विकर्णश्चाप्यानेतुं पाण्डवानिह।।
1-223-10a
1-223-10b
ततस्ते पाण्डवाः श्रेष्ठाः पूज्यमानाः सदा त्वया।
प्रकृतीनामनुमते पदे स्थास्यन्ति पैतृके।।
1-223-11a
1-223-11b
एतत्तव महाराज तेषु पुत्रेषु चैव हि।
वृत्तमौपयिकं मन्ये भीष्मेण सह भारत।।
1-223-12a
1-223-12b
कर्ण उवाच। 1-223-13x
योजितावर्थमानाभ्यां सर्वकार्येष्वनन्तरौ।
न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः किमद्भुततरं ततः।।
1-223-13a
1-223-13b
दुष्टेन मनसा यो वै प्रच्छन्नेनान्तरात्मना।
ब्रूयान्नि)श्रेयसं नाम कथं कुर्यात्सतां मतम्।।
1-223-14a
1-223-14b
न मित्राण्यर्थकृच्छ्रेषु श्रेयसे चेतराय वा।
विधिपूर्वं हि सर्वस्य दुःखं वा यदि वा सुखम्।।
1-223-15a
1-223-15b
कृतप्रज्ञोऽकृतप्रज्ञो बालो वृद्धश्च मानवः।
ससहायोऽसहायश्च सर्वं सर्वत्र विन्दति।।
1-223-16a
1-223-16b
श्रूयते हि पुरा कश्चिदम्बुवीच इतीश्वरः।
आसीद्राजगृहे राजा मागधानां महीक्षिताम्।।
1-223-17a
1-223-17b
स हीनः करणैः सर्वैरुच्छ्वासपरमो नृपः।
अमात्यसंस्थः सर्वेषु कार्येष्वेवाभवत्तदा।।
1-223-18a
1-223-18b
तस्यामात्यो महाकर्णिर्बभूवैकेश्वरस्तदा।
स लब्धबलमात्मानं मन्यमानोऽवमन्यते।।
1-223-19a
1-223-19b
स राज्ञ उपभोग्यानि स्त्रियो रत्नधनानि च।
आददे सर्वशो मूढ ऐश्वर्यं च स्वयं तदा।।
1-223-20a
1-223-20b
तदादाय च लुब्धस्य लोभाल्लोभोऽभ्यवर्धत।
तथाहि सर्वमादाय राज्यमस्य जिहीर्षति।।
1-223-21a
1-223-21b
हीनस्य करणैः सर्वैरच्छ्वासपरमस्य च।
यतमानोऽपि तद्राज्यं न शशाकेति नः श्रुतं।।
1-223-22a
1-223-22b
किमन्यद्विहिता नूनं तस्य सा पुरुषेन्द्रता।
यदि ते विहितं राज्यं भविष्यति विशांपते।।
1-223-23a
1-223-23b
मिषतः सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तद्धुवम्।
अतोऽन्यथा चेद्विहितं यतमानो न लप्स्यसे।।
1-223-24a
1-223-24b
एवं विद्वन्नुपादत्स्व मन्त्रिणां साध्वसाधुताम्।
दुष्टानां चैव बोद्धव्यमदुष्टानां च भाषितम्।।
1-223-25a
1-223-25b
द्रोण उवाच। 1-223-26x
विद्म ते भावदोषेण यदर्थमिदमुच्यते।
दुष्ट पाण्डवहेतोस्त्वं दोषमाख्यापयस्युत।।
1-223-26a
1-223-26b
हितं तु परमं कर्ण ब्रवीमि कुलवर्धनम्।
अथ त्वं मन्यसे दुष्टं ब्रूहि यत्परमं हितम्।।
1-223-27a
1-223-27b
अतोऽन्यथा चेत्क्रियते यद्ब्रवीमि परं हितम्।
कुरवो वै विनङ्क्ष्यन्ति नचिरेणैव मे मतिः।।
1-223-28a
1-223-28b
।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि
विदुरागमनराज्यलाभपर्वणि
त्रयोविंशत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 223 ।।

1-223-4 मिथः कृत्यं सांबन्धिकं वरपक्षीयैर्वध्वलंकारादिकन्यापक्षीयैर्वरालंकारादि।। 1-223-15 विधिपूर्वं अधृष्टकारणकम्।। 1-223-17 अम्बुवीर इति श्रुतः इति घ. पाठः। विनिन्द इति वितश्रुः इति ङ पाठः। ईश्वरः समर्थः। राजगृहे तन्नामके नगरे।। त्रयोविंशत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 223 ।।

आदिपर्व-222 पुटाग्रे अल्लिखितम्। आदिपर्व-224
"https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=महाभारतम्-01-आदिपर्व-223&oldid=120628" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः