महाभारतम्-06-भीष्मपर्व-053

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← भीष्मपर्व-052 महाभारतम्
षष्ठपर्व
महाभारतम्-06-भीष्मपर्व-053
वेदव्यासः
भीष्मपर्व-054 →
  1. 001
  2. 002
  3. 003
  4. 004
  5. 005
  6. 006
  7. 007
  8. 008
  9. 009
  10. 010
  11. 011
  12. 012
  13. 013
  14. 014
  15. 015
  16. 016
  17. 017
  18. 018
  19. 019
  20. 020
  21. 021
  22. 022
  23. 023
  24. 024
  25. 025
  26. 026
  27. 027
  28. 028
  29. 029
  30. 030
  31. 031
  32. 032
  33. 033
  34. 034
  35. 035
  36. 036
  37. 037
  38. 038
  39. 039
  40. 040
  41. 041
  42. 042
  43. 043
  44. 044
  45. 045
  46. 046
  47. 047
  48. 048
  49. 049
  50. 050
  51. 051
  52. 052
  53. 053
  54. 054
  55. 055
  56. 056
  57. 057
  58. 058
  59. 059
  60. 060
  61. 061
  62. 062
  63. 063
  64. 064
  65. 065
  66. 066
  67. 067
  68. 068
  69. 069
  70. 070
  71. 071
  72. 072
  73. 073
  74. 074
  75. 075
  76. 076
  77. 077
  78. 078
  79. 079
  80. 080
  81. 081
  82. 082
  83. 083
  84. 084
  85. 085
  86. 086
  87. 087
  88. 088
  89. 089
  90. 090
  91. 091
  92. 092
  93. 093
  94. 094
  95. 095
  96. 096
  97. 097
  98. 098
  99. 099
  100. 100
  101. 101
  102. 102
  103. 103
  104. 104
  105. 105
  106. 106
  107. 107
  108. 108
  109. 109
  110. 110
  111. 111
  112. 112
  113. 113
  114. 114
  115. 115
  116. 116
  117. 117
  118. 118
  119. 119
  120. 120
  121. 121
  122. 122

द्रोणधृष्टद्युम्नयोर्युद्धम् ।। 1 ।।

धृतराष्ट्र उवाच। 6-53-1x
कथं द्रोणो महेष्वासः पाञ्चाल्यश्चापि पार्षतः।
उभौ समीयतुर्यत्तौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ।।
6-53-1a
6-53-1b
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषादिति मे मतिः।
यत्र शान्तनवो भीष्मो नातरद्युधि पाण्डवम् ।।
6-53-2a
6-53-2b
भीष्मो हि समरे क्रुद्धो हन्याल्लोकांश्चराचरान्।
स कथं पाण्डवं युद्धे नातरत्सञ्जयौजसा ।।
6-53-3a
6-53-3b
सञ्जय उवाच। 6-53-4x
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा युद्धमेतत्सुदारुणम्।
न शक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ।।
6-53-4a
6-53-4b
द्रोणस्तु निशितैर्बाणैर्धृष्टद्युम्नमविध्यत।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ।।
6-53-5a
6-53-5b
तथाऽस्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।।
6-53-6a
6-53-6b
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणं नवत्या निशितैः शरैः ।
विव्याध प्रहसन्वीरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।।
6-53-7a
6-53-7b
ततः पुनरमेयात्मा भारद्वाजः प्रतापवान्।
शरैः प्रच्छादयामास धृष्टद्युम्नममर्षणम् ।।
6-53-8a
6-53-8b
आददे च शरं घोरं पार्षतान्तचिकीर्षकया।
शक्राशनिसमस्पर्शं कालदण्डमिवापरम् ।।
6-53-9a
6-53-9b
हाहाकारो महानासीत्सर्वसैन्येषु भारत ।
तमिषुं संधितं दृष्ट्वा भारद्वाजेन संयुगे ।।
6-53-10a
6-53-10b
तत्राद्भुतमपश्याम धृष्टद्युम्नस्य पौरुषम्।
यदेकः समरे वीरस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ।।
6-53-11a
6-53-11b
तं च दीप्तं शरं घोरमायान्तं मृत्युमात्मनः ।
चिच्छेद शरवृष्टिं च भारद्वाजे मुमोच ह ।।
6-53-12a
6-53-12b
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे पाञ्चालाः पाण्डवैः सह।
धृष्टद्युम्नेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ।।
6-53-13a
6-53-13b
ततः शक्तिं महावेगां स्वर्णवैडूर्यभूषिताम् ।
द्रोणस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेप स पराक्रमी ।।
6-53-14a
6-53-14b
तामापतन्तीं सहसा शक्तिं कनकभूषिताम्।
त्रिधा चिच्छेद समरे भारद्वाजो हसन्निव ।।
6-53-15a
6-53-15b
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः प्रतपवान् ।
ववर्ष शरवर्षाणि द्रोणं प्रति जनेश्वरः।।
6-53-16a
6-53-16b
शरवर्षं ततस्तत्तु सन्निवार्य महायशाः।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य मध्ये चिच्छेद कार्मुकम् ।।
6-53-17a
6-53-17b
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां गुर्वी महायशाः ।
द्रोणाय प्रेषयामास गिरिसारमयीं बली ।।
6-53-18a
6-53-18b
सा गदा वेगवन्मुक्ता प्रायाद्द्रोणजिघांसया ।
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ।।
6-53-19a
6-53-19b
लाघवाद्व्यंसयामास गदां हेमविभूषिताम्।
व्यंसयित्वा गदां तां च प्रेषयामास पार्षतम् ।।
6-53-20a
6-53-20b
भल्लान्सुनिशितान्पीतातान्रुक्मपुङ्खान्सुदारुणान्।
ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।।
6-53-21a
6-53-21b
अथान्यद्धनुरादाय धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रोणं युधि पराक्रम्य शरैर्विव्याध पञ्चभिः ।।
6-53-22a
6-53-22b
रुधिराक्तौ ततस्तौ तु शुशुभाते नरर्षभौ ।
वसन्तसमये राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ ।।
6-53-23a
6-53-23b
अमर्षितस्ततो राजन्पराक्रम्य चमूमुखे ।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य पुनश्चिच्छेद कार्मुकम् ।।
6-53-24a
6-53-24b
अथैनं छिन्नधन्वानं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा वृष्ट्या मेघ इवाचलम् ।।
6-53-25a
6-53-25b
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीजादपातयत् ।
अथास्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ।।
6-53-26a
6-53-26b
पातयामास समरे सिंहनादं ननाद च।
ततोऽपरेण भल्लेन हस्ताच्चापमथाच्छिनत् ।।
6-53-27a
6-53-27b
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
गदापाणिरवारोहत्स्व्यापयन्पौरुषं महत्।।
6-53-28a
6-53-28b
तामस्य विशिस्वैस्तूर्णं पातयामास भारत ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ।।
6-53-29a
6-53-29b
ततः स विपुलं चर्म शतचन्द्रं च भानुमत्।
खङ्गं च विपुलं दिव्यं प्रगृह्य सुभुजो बली ।।
6-53-30a
6-53-30b
अभिदुद्राव वेगेन द्रोणस्य वधाकाङ्क्षया।
आमिषार्थी यथा सिंहो वने मत्तमिव द्विपम् ।।
6-53-31a
6-53-31b
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ।
लाघवं चास्त्रयोगं च बलं बाह्वोश्च भारत ।।
6-53-32a
6-53-32b
यदेनं शरवर्षेण वारयामास पार्षतम् ।
न शशाक ततो गन्तुं बलवानपि संयुगे ।।
6-53-33a
6-53-33b
निवारितस्तु द्रोणेन धृष्टद्युम्नो महारथः ।
न्यावारयच्छरौघांस्तांश्चर्मणा कृतहस्तवत् ।।
6-53-34a
6-53-34b
ततो भीमो महाबाहुः सहसाऽभ्यपतद्बली ।
साहाय्यकारी समरे पार्षतस्य महात्मनः ।।
6-53-35a
6-53-35b
स द्रोमं निशितैर्बाणै राजन्विव्याध सप्तभिः ।
पार्षतं च रथं तूर्णं स्वकमारोहयत्तदा।।
6-53-36a
6-53-36b
ततो दुर्योधनो राजन्कलिङ्गं समचोदयत्।
सैन्येन महता युक्तं भारद्वाजस्य रक्षणे ।।
6-53-37a
6-53-37b
ततः सा महती सेन कलिङ्गानां जनेश्वर ।
भीममभ्युद्ययौ तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ।।
6-53-38a
6-53-38b
पाञ्चाल्यमथ संत्यज्य द्रोणोऽपि रथिनां वरः।
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयामास संयुगे।।
6-53-39a
6-53-39b
धृष्टद्युम्नोऽपि समरे धर्मराजानमभ्ययात्।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।।
6-53-40a
6-53-40b
कलिङ्गानां च समरे भीष्मस्य च महात्मनः ।
जगतः प्रक्षयकरं घोररूपं भयावहम् ।।
6-53-41a
6-53-41b
।। इति श्रीमन्महाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि
द्वितीयदिवसयुद्धे त्रिपञ्चाशोऽध्यायः ।।

[सम्पाद्यताम्]

6-53-3 नातरत् न लङ्घितवान् ।। 6-53-5 नीडात् स्थानात् ।। 6-53-20 व्यंसयामास वञ्चयतिस्म ।। 6-53-21 पीतान् पायितजलान् ।।

भीष्मपर्व-052 पुटाग्रे अल्लिखितम्। भीष्मपर्व-054