रामायणम्/किष्किन्धाकाण्डम्/सर्गः ६४

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search


श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे चतुःषष्ठितमः सर्गः ॥४-६४॥

आख्याता गृध्र राजेन समुत्प्लुत्य प्लवंगमाः ।
संगताः प्रीति संयुक्ता विनेदुः सिंह विक्रमाः ॥४-६४-१॥

संपातेः वचनम् श्रुत्वा हरयो रावण क्षयम् ।
हृष्टाः सागरम् आजग्मुः सीता दर्शन कान्क्षिणः ॥४-६४-२॥

अभिक्रम्य तु तम् देशम् ददृशुर् भीम विक्रमाः ।
कृत्स्नम् लोकस्य महतः प्रतिबिंबम् इव स्थितम् ॥४-६४-३॥

दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्य उत्तराम् दिशम् ।
संनिवेशम् ततः चक्रुः सहिता वानर उत्तमाः ॥४-६४-४॥

प्रसुप्तम् इव च अन्यत्र क्रीडन्तम् इव च अन्यतः ।
क्वचित् पर्वत मात्रैः च जल राशिभिः आवृतम् ॥४-६४-५॥
संकुलम् दानव इन्द्रैः च पाताल तल वासिभिः ।
रोम हर्ष करम् दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुंजराः ॥४-६४-६॥

आकाशम् इव दुष्पारम् सागरम् प्रेक्ष्य वानराः ।
विषेदुः सहिता सर्वे कथम् कार्यम् इति ब्रुवन् ॥४-६४-७॥

विषण्णाम् वाहिनीम् दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात् ।
आश्वासयामास हरीन् भय आर्तान् हरि सत्तमः ॥४-६४-८॥

न विषादे मनः कार्यम् विषादो दोषवत्तरः ।
विषादो हन्ति पुरुषम् बालम् क्रुद्ध इव उरगः ॥४-६४-९॥

यो विषादो प्रसहते विक्रमे समुपस्थिते ।
तेजसा तस्य हीनस्य पुरुष अर्थो न सिद्ध्यति ॥४-६४-१०॥

तस्याम् रात्र्याम् व्यतीतायाम् अंगदो वानरैः सह ।
हरि वृद्धैः समागम्य पुनर् मंत्रम् अमंत्रयत् ॥४-६४-११॥

सा वानराणाम् ध्वजिनी परिवार्य अंगदम् बभौ ।
वासवम् परिवार्य इव मरुताम् वाहिनी स्थिता ॥४-६४-१२॥

को अन्यः ताम् वानरीम् सेनाम् शक्तः स्तंभयितुम् भवेत् ।
अन्यत्र वालि तनयात् अन्यत्र च हनूमतः ॥४-६४-१३॥

ततः तान् हरि वृद्धान् च तत् च सैन्यम् अरिन्दमः ।
अनुमान्य अंगदः श्रीमान् वाक्यम् अर्थवत् अब्रवीत् ॥४-६४-१४॥

क इदानीम् महातेजा लंघयिष्यति सागरम् ।
कः करिष्यति सुग्रीवम् सत्य सन्धम् अरिन्दमम् ॥४-६४-१५॥

को वीरो योजन शतम् लंघयेत प्लवंगमाः ।
इमान् च यूथपान् सर्वान् मोचयेत् को महाभयात् ॥४-६४-१६॥

कस्य प्रसादात् दारान् च पुत्रान् चैव गृहाणि च ।
इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्ध अर्थाः सुखिनो वयम् ॥४-६४-१७॥

कस्य प्रसादात् रामम् च लक्ष्मणम् च महाबलम् ।
अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवम् च महाबलम् ॥४-६४-१८॥

यदि कश्चित् समर्थो वः सागर प्लवने हरिः ।
स ददातु इह नः शीघ्रम् पुण्याम् अभय दक्षिणाम् ॥४-६४-१९॥

अंगदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित् किंचित् अब्रवीत् ।
स्तिमिता इव अभवत् सर्वा सा तत्र हरि वाहिनी ॥४-६४-२०॥

पुनर् एव अंगदः प्राह तान् हरीन् हरि सत्तमः ।
सर्वे बलवताम् श्रेष्ठा भवन्तो दृढ विक्रमाः ।
व्यपदेश्य कुले जाताः पूजिताः च अपि अभीक्ष्णशः ॥४-६४-२१॥

न हि वो गमने संगः कदाचित् अपि कस्यचित् भवेत् ।
ब्रुवध्वम् यस्य या शक्तिः प्लवने प्लवगर्षभाः ॥४-६४-२२॥

इति वाल्मीकि रामायणे आदि काव्ये किष्किन्धाकाण्डे चतुःषष्ठितमः सर्गः ॥४-६४॥

संबंधित कड़ियाँ[सम्पाद्यताम्]

बाहरी कडियाँ[सम्पाद्यताम्]