ब्रह्मपुराणम्/अध्यायः २५

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← अध्यायः २४ ब्रह्मपुराणम्
अध्यायः २५
वेदव्यासः
अध्यायः २६ →
  1. अध्यायः १
  2. अध्यायः २
  3. अध्यायः ३
  4. अध्यायः ४
  5. अध्यायः ५
  6. अध्यायः ६
  7. अध्यायः ७
  8. अध्यायः ८
  9. अध्यायः ९
  10. अध्यायः १०
  11. अध्यायः ११
  12. अध्यायः १२
  13. अध्यायः १३
  14. अध्यायः १४
  15. अध्यायः १५
  16. अध्यायः १६
  17. अध्यायः १७
  18. अध्यायः १८
  19. अध्यायः १९
  20. अध्यायः २०
  21. अध्यायः २१
  22. अध्यायः २२
  23. अध्यायः २३
  24. अध्यायः २४
  25. अध्यायः २५
  26. अध्यायः २६
  27. अध्यायः २७
  28. अध्यायः २८
  29. अध्यायः २९
  30. अध्यायः ३०
  31. अध्यायः ३१
  32. अध्यायः ३२
  33. अध्यायः ३३
  34. अध्यायः ३४
  35. अध्यायः ३५
  36. अध्यायः ३६
  37. अध्यायः ३७
  38. अध्यायः ३८
  39. अध्यायः ३९
  40. अध्यायः ४०
  41. अध्यायः ४१
  42. अध्यायः ४२
  43. अध्यायः ४३
  44. अध्यायः ४४
  45. अध्यायः ४५
  46. अध्यायः ४६
  47. अध्यायः ४७
  48. अध्यायः ४८
  49. अध्यायः ४९
  50. अध्यायः ५०
  51. अध्यायः ५१
  52. अध्यायः ५२
  53. अध्यायः ५३
  54. अध्यायः ५४
  55. अध्यायः ५५
  56. अध्यायः ५६
  57. अध्यायः ५७
  58. अध्यायः ५८
  59. अध्यायः ५९
  60. अध्यायः ६०
  61. अध्यायः ६१
  62. अध्यायः ६२
  63. अध्यायः ६३
  64. अध्यायः ६४
  65. अध्यायः ६५
  66. अध्यायः ६६
  67. अध्यायः ६७
  68. अध्यायः ६८
  69. अध्यायः ६९
  70. अध्यायः ७०
  71. अध्यायः ७१
  72. अध्यायः ७२
  73. अध्यायः ७३
  74. अध्यायः ७४
  75. अध्यायः ७५
  76. अध्यायः ७६
  77. अध्यायः ७७
  78. अध्यायः ७८
  79. अध्यायः ७९
  80. अध्यायः ८०
  81. अध्यायः ८१
  82. अध्यायः ८२
  83. अध्यायः ८३
  84. अध्यायः ८४
  85. अध्यायः ८५
  86. अध्यायः ८६
  87. अध्यायः ८७
  88. अध्यायः ८८
  89. अध्यायः ८९
  90. अध्यायः ९०
  91. अध्यायः ९१
  92. अध्यायः ९२
  93. अध्यायः ९३
  94. अध्यायः ९४
  95. अध्यायः ९५
  96. अध्यायः ९६
  97. अध्यायः ९७
  98. अध्यायः ९८
  99. अध्यायः ९९
  100. अध्यायः १००
  101. अध्यायः १०१
  102. अध्यायः १०२
  103. अध्यायः १०३
  104. अध्यायः १०४
  105. अध्यायः १०५
  106. अध्यायः १०६
  107. अध्यायः १०७
  108. अध्यायः १०८
  109. अध्यायः १०९
  110. अध्यायः ११०
  111. अध्यायः १११
  112. अध्यायः ११२
  113. अध्यायः ११३
  114. अध्यायः ११४
  115. अध्यायः ११५
  116. अध्यायः ११६
  117. अध्यायः ११७
  118. अध्यायः ११८
  119. अध्यायः ११९
  120. अध्यायः १२०
  121. अध्यायः १२१
  122. अध्यायः १२२
  123. अध्यायः १२३
  124. अध्यायः १२४
  125. अध्यायः १२५
  126. अध्यायः १२६
  127. अध्यायः १२७
  128. अध्यायः १२८
  129. अध्यायः १२९
  130. अध्यायः १३०
  131. अध्यायः १३१
  132. अध्यायः १३२
  133. अध्यायः १३३
  134. अध्यायः १३४
  135. अध्यायः १३५
  136. अध्यायः १३६
  137. अध्यायः १३७
  138. अध्यायः १३८
  139. अध्यायः १३९
  140. अध्यायः १४०
  141. अध्यायः १४१
  142. अध्यायः १४२
  143. अध्यायः १४३
  144. अध्यायः १४४
  145. अध्यायः १४५
  146. अध्यायः १४६
  147. अध्यायः १४७
  148. अध्यायः १४८
  149. अध्यायः १४९
  150. अध्यायः १५०
  151. अध्यायः १५१
  152. अध्यायः १५२
  153. अध्यायः १५३
  154. अध्यायः १५४
  155. अध्यायः १५५
  156. अध्यायः १५६
  157. अध्यायः १५७
  158. अध्यायः १५८
  159. अध्यायः १५९
  160. अध्यायः १६०
  161. अध्यायः १६१
  162. अध्यायः १६२
  163. अध्यायः १६३
  164. अध्यायः १६४
  165. अध्यायः १६५
  166. अध्यायः १६६
  167. अध्यायः १६७
  168. अध्यायः १६८
  169. अध्यायः १६९
  170. अध्यायः १७०
  171. अध्यायः १७१
  172. अध्यायः १७२
  173. अध्यायः १७३
  174. अध्यायः १७४
  175. अध्यायः १७५
  176. अध्यायः १७६
  177. अध्यायः १७७
  178. अध्यायः १७८
  179. अध्यायः १७९
  180. अध्यायः १८०
  181. अध्यायः १८१
  182. अध्यायः १८२
  183. अध्यायः १८३
  184. अध्यायः १८४
  185. अध्यायः १८५
  186. अध्यायः १८६
  187. अध्यायः १८७
  188. अध्यायः १८८
  189. अध्यायः १८९
  190. अध्यायः १९०
  191. अध्यायः १९१
  192. अध्यायः १९२
  193. अध्यायः १९३
  194. अध्यायः १९४
  195. अध्यायः १९५
  196. अध्यायः १९६
  197. अध्यायः १९७
  198. अध्यायः १९८
  199. अध्यायः १९९
  200. अध्यायः २००
  201. अध्यायः २०१
  202. अध्यायः २०२
  203. अध्यायः २०३
  204. अध्यायः २०४
  205. अध्यायः २०५
  206. अध्यायः २०६
  207. अध्यायः २०७
  208. अध्यायः २०८
  209. अध्यायः २०९
  210. अध्यायः २१०
  211. अध्यायः २११
  212. अध्यायः २१२
  213. अध्यायः २१३
  214. अध्यायः २१४
  215. अध्यायः २१५
  216. अध्यायः २१६
  217. अध्यायः २१७
  218. अध्यायः २१८
  219. अध्यायः २१९
  220. अध्यायः २२०
  221. अध्यायः २२१
  222. अध्यायः २२२
  223. अध्यायः २२३
  224. अध्यायः २२४
  225. अध्यायः २२५
  226. अध्यायः २२६
  227. अध्यायः २२७
  228. अध्यायः २२८
  229. अध्यायः २२९
  230. अध्यायः २३०
  231. अध्यायः २३१
  232. अध्यायः २३२
  233. अध्यायः २३३
  234. अध्यायः २३४
  235. अध्यायः २३५
  236. अध्यायः २३६
  237. अध्यायः २३७
  238. अध्यायः २३८
  239. अध्यायः २३९
  240. अध्यायः २४०
  241. अध्यायः २४१
  242. अध्यायः २४२
  243. अध्यायः २४३
  244. अध्यायः २४४
  245. अध्यायः २४५
  246. अध्यायः २४६

तत्रादौ सर्वतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्
मुनय ऊचुः
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च।
वक्तुमर्हसि धर्म्मज्ञ श्रोतुं नो वर्त्तते मनः॥ २५.१ ॥

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयत्म्।
विद्या तपश्च कीर्त्तिश्च स तोर्थफलमश्नुते॥ २५.२ ॥

मनो विशुद्धं पुरुषस्य तीर्थं वाचां तथा चेन्द्रियनिग्रहश्च।
एतानि तीर्थानि शरीरजानि, स्वर्गस्य मार्गं प्रतिबोधयन्ति॥ २५.३ ॥

चित्तमन्तर्गतं दुष्टं तीर्थस्नानैर्न शुध्यति।
शतशोऽपि जलैर्धौतं सुराभाण्डमिवाशुचि॥ २५.४ ॥

न तीर्थानि न दानानि न व्रतानि न चाश्रमाः।
दुष्टाशयं दम्भरुचि पुनन्ति व्युत्थितेन्द्रियम्॥ २५.५ ॥

इन्द्रियाणि वशे कृत्वा यत्र वसेन्नरः।
तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं प्रयागं पुष्करं तथा॥ २५.६ ॥

तस्माच्छृणुध्वं वक्ष्यामि तीर्थान्यायतनानि च।
संक्षेपेण मुनिश्रेष्ठाः पृतिव्यां यानि कानि वै॥ २५.७ ॥

विस्तरेण न शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि।
प्रथमं पुष्करं तीर्थं नैमिषारण्यमेव च॥ २५.८ ॥

प्रयागञ्च प्रवक्ष्यामि धर्म्मारण्यं द्विजोत्तमाः।
धेनुकं चम्पकारण्यं सैन्धवारण्यमेव च॥ २५.९ ॥

पुण्यञ्च मगधारण्यं दण्डकारण्यमेव च।
गया प्रभासं श्रीतीर्थं दिव्यं कनखलं तथा॥ २५.१० ॥

भृगुतुङ्गं हिरण्याक्षं भीमारण्यं कुशस्थलीम्।
लोहाकुलं सकेदारं मन्दरारण्यमेव च॥ २५.११ ॥

महाबलंम कोटितीर्थं सर्व्वपापहरं तथा।
रूपतीर्थं शूकरवं चक्रतीर्थं महाफलम्॥ २५.१२ ॥

योगतीर्थं सोमतीर्थं तीर्थं साहोटक्रं तथा।
तीर्थं कोकामुकं पुण्यं बदरोशैलमेव च॥ २५.१३ ॥

सोमतीर्थ तुङ्गकूटं तीर्थं स्कन्दाश्रमं तथा।
कोटितीर्थञ्चाग्निपदं तीर्थ पञ्चशिखं तथा॥ २५.१४ ॥

धर्म्मोद्भवं कोटितीर्थं तीर्थं बाधप्रमोचनम्।
गङ्गाद्वारं पञ्चकूटं मघ्यकेसरमेव च॥ २५.१५ ॥

चक्रप्रभं मतङ्गञ्च क्रुशदण्डञ्च विश्रुतम्।
दंष्ट्राकुण्डं विष्णुतीर्थं सार्व्वकामिकमेव च॥ २५.१६ ॥

तीर्थं मत्स्यतिलञ्चैव वदरी सुप्रभं तथा।
ब्रह्मकुण्डं वह्निकुण्डं तीर्थं सत्यपदं तथा॥ २५.१७ ॥

चतुःस्रोतश्चतुःश्रृङ्गं शैलं द्वादशधारकम्।
मानसं स्थूलश्रृङ्गञ्च स्थूलदण्डं तथोर्व्वशी॥ २५.१८ ॥

लोकपालं मनुवरं सोमाह्वं शैलमेव च।
सदाप्रभं मेरुकुण्डं तीर्थं सोमाभिषेचनम्॥ २५.१९ ॥

महास्रोतं क्रोटरक्रं पञ्चधारं त्रिधारकम्।
सप्तधारैकधारञ्च तीर्थं चामपकण्टकम्॥ २५.२० ॥

सालग्रामं चक्रतीर्थं कोटिद्रुममनुत्तमम्।
विल्वप्रभं देवह्रदं तीर्थं विष्णुह्रदं तथा॥ २५.२१ ॥

शङ्खप्रभं देवसुण्डं तीर्थं वज्रायुधं तथा।
अग्निप्रभञ्च पुन्नागं देवप्रभमनुत्तमम्॥ २५.२२ ॥

विद्याधरं सगान्धर्व्वं श्रीतीर्तं ब्रह्मणो ह्रदम्।
सातीर्थं लोकपालाख्यं मणिपूरगिरं तथा॥ २५.२३ ॥

तीथै पञ्चह्रदञ्चैव पुण्यं पिण्डारकं तथा।
मलव्यं गोप्रभावञ्च गोवरं व़मूलकम्॥ २५.२४ ॥

स्नानदण्डं प्रयागञ्च गह्यं विष्णुपदं तथा।
कन्याश्रमं वायुकुण्डं जम्बूमार्ग तथोत्तमम्॥ २५.२५ ॥

गभस्तितीर्थञ्च तथा ययातिपतनं शुचि।
कोटितीर्थं भद्रवटं महाकालवनं तथा॥ २५.२६ ॥

नर्म्मदातीर्थमपरं तीर्थव्रज्रं चतथार्व्वुदम्।
पिङ्गुतीर्थं सवासिष्ठं तीर्थञ्च पृथुसङ्गमम्॥ २५.२७ ॥

तीर्थं दौर्व्वासिकं नाम तथा पिञ्जरकं शुभम्।
ऋषितुङ्गं वसुतीर्थं कुमारिकम्॥ २५.२८ ॥

शत्रुतीर्थं पञ्चनदं रेणुकातीर्थमेव च।
पैतामहञ्च विमलं रुद्रपादं तथोत्तमम्॥ २५.२९ ॥

मणिमत्तञ्च कामाख्यं कृष्णतीर्थं कुशावितम्।
यजनं याजनञ्चैव तथैव ब्रह्मवालुकम्॥ २५.३० ॥

पुष्पन्यासं पुण्डरीकं मणिपूरं तथोत्तरम्।
दीर्घसत्रं हयपदं तीर्थ चानशनं तथा॥ २५.३१ ॥

गङ्गोद्‌भेदं शिवोद्‌भेदं नर्म्मदोद्‌भेदमेव च।
वस्त्रापदं दारुबलं छायारोहणमेव च॥ २५.३२ ॥

सिद्धेश्वरं मित्रबलं कालिकाश्रममेव च।
वटावटं भद्रवटं कौशाम्बी च दिवाकरम्॥ २५.३३ ॥

द्वीपं सारस्वतञ्चैव विजयं कामदं तथा।
रुद्रकोटिं सुमनसं तीर्थं सद्रादनामितम्॥ २५.३४ ॥

स्यमन्तपञ्चकं तीर्थं ब्रह्मतीर्थं सुदर्शनम्।
सततं पऋतिवीसर्व्व पारिप्लवपृथूदकौ॥ २५.३५ ॥

दशाश्वमेधिकं तीर्थं सर्पिजं विषयान्तिकम्।
कोटितीर्थं पञ्चनदं वाराहं यक्षिणीह्रदम्॥ २५.३६ ॥

पुण्‍रीकं सोमतीर्थं मृञ्जवाटं तथोत्तमम्।
बदरीवनमासीनं रत्नमुलकमेव च॥ २५.३७ ॥

लोकद्वारं पञ्चतीर्थं कपिलातीर्थमेव च।
सूर्य्यतीर्थं शङ्खिनी च गवां भवनमेव च॥ २५.३८ ॥

तीर्थञ्च यक्षराजस्य ब्रह्मवर्त्तं सुतीर्थकम्।
कामेश्वरं मातृतीर्थं तीर्थं शीतवनं तथा॥ २५.३९ ॥

स्नानलोमाप़हञ्चैव माससंसरकं तथा।
दशाश्वमेधं केदारं ब्रह्मोतुम्बरमेव च॥ २५.४० ॥

सप्तर्षिकुण्डञ्च तथा तीर्थं देव्याः सुजम्बुकम्।
ईहास्पदं कोटिकूटं किन्दानं किञ्जपं तथा॥ २५.४१ ॥

कारण्डवं चावेध्यञ्च त्रिविष्टपमथापरम्।
पाणिखातं मिश्रकञ्च मधूवटमनोजवौ॥ २५.४२ ॥

कौशिकी देवतीर्तञ्च तीर्थञ्च ऋणमोचनम्।
दिव्यञ्च नृगधूमाख्यं तीर्थं विष्णुपदं तथा॥ २५.४३ ॥

अमराणां ह्रदं पुण्यं कोटितीर्थं तथापरम्।
श्रीकुञ्जं शालितीर्थञ्च मधूवटमनोजवौ॥ २५.४४ ॥

ब्रह्मस्थानं सोमतीर्थं कन्यातीर्थं तथैव च।
ब्रह्मतीर्थं मनस्तीर्थं तीर्थं वै कारुपावनम्॥ २५.४५ ॥

सौगन्धिकवनञ्चैव मणितीर्थं सरस्वती।
ईशानतीर्थं प्रवरं पावनं पाञ्चयज्ञिकम्॥ २५.४६ ॥

त्रिशूलधारं माहेन्द्रं देवस्थानं कृतालयम्।
शाकम्भरी देवतीर्थं सुवर्णक्षिं कर्लि ह्रदम्॥ २५.४७ ॥

क्षीरस्रवं विरूपाक्षं भृगुतीर्थं कुशोद्‌भवम्।
ब्रह्मतीर्थं ब्रह्मयोनिं नीलपर्व्वतमेव च॥ २५.४८ ॥

कुब्जाम्बकं भद्रवटं वसिष्ठपदमेव च।
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं कालिकाश्रममेव च॥ २५.४९ ॥

रुद्रावर्त्तं सुगन्धाश्वं कपिलावनमेव च।
भद्रकर्णह्रदञ्चैव शङ्कुकर्णह्रदं तथा॥ २५.५० ॥

सप्तसारस्वतञ्चैव तीर्थेमौशनसं तथा।
कपालमोचनञ्चैव अवकीर्णञ्च काम्यकम्॥ २५.५१ ॥

चतुःसामुद्रिकञ्चैव शतिकञ्च सहस्रिकम्।
रेणुकं पञ्चवटकं विमोचनमथौजसम्॥ २५.५२ ॥

स्थाणुतीर्थं कुरोस्तीर्थं स्वर्गद्वारं कुशध्वजम्।
विश्वेश्वरं मानवकं कूपं नारायणाश्रयम्॥ २५.५३ ॥

गङ्गाह्रदं बटञ्चैव वदरीपाटनं तथा।
इन्द्रमार्गमेकरात्रं क्षीरकावासमेव च॥ २५.५४ ॥

सोमतीर्थं दधीचञ्च श्रुततीर्थञ्च भो द्विजाः।
कोटितीर्थस्थलीञ्चैव भद्रकालीह्रदं तथा॥ २५.५५ ॥

अरुन्धतीवनञ्चैव ब्रह्मावर्त्तं तथोत्तमम्।
अश्ववेदी कुब्जावनं यमुनाप्रभवं तथा॥ २५.५६ ॥

वोरं प्रमोक्षं सिन्धूत्थमृषिकुल्या सकृत्तिकम्।
उर्व्वीसंक्रमणञ्चैव मायाविद्योद्‌भवं तथा॥ २५.५७ ॥

महाश्रमो वैतसिकारूपं सुन्दरिकाश्रमम्।
बाहुतीर्थं चारुनदीं विमलीसोकमेव च॥ २५.५८ ॥

तीर्थं पञ्चदञ्चैव मार्कण्डेयस्य धीमतः।
सोमतीर्थ सितोदञ्च तीर्थं मतस्योदरी तथा॥ २५.५९ ॥

सूर्य्यप्रभं सूर्यतीर्थमसोकवनमेव च।
अरुणास्पदं कामदञ्च सुक्रतीर्थं सवालुकम्॥ २५.६० ॥

पिशाचमोचऩञ्चैव सुभद्राह्रदमेव च।
कुण्डं विमलदण्डस्य तीर्थं चण्डेश्वरस्य च॥ २५.६१ ॥

ज्येष्ठस्थानह्रदञ्चैव पुण्यं ब्रह्मसरं तथा।
जैगीषव्यगुहा चैव हरिकेशवनं तथा॥ २५.६२ ॥

अजामुखसरञ्चैव घण्टाकर्णह्रदं तथा।
पुण्डरीकह्रदञ्चैव वापी कर्कोटकस्य च॥ २५.६३ ॥

सुवर्णास्योदपानञ्च विनायकह्रवं तथा।
कुण्डं घर्घरिकायाश्च श्यामाकूपञ्च चन्द्रिका॥ २५.६४ ॥

श्मशानस्तम्भकूपञ्च विनायकह्रदं तथा।९
कूपं सिन्धूद्भञ्चैव पुण्यं ब्रह्मसरं तथा॥ २५.६५ ॥

रुद्रावासं तथा तीर्थं नागतीर्थं पुलोमकम्।
भक्तह्रदं क्षीपसरः प्रेताधारं कुमारकम्॥ २५.६६ ॥

ब्रह्मावर्त्तं कुशावर्त्तं दधिकर्णोदपानकम्।
श्रृङ्गतीर्थं महातीर्थं तीर्थंश्रेष्ठा महानदी॥ २५.६७ ॥

दिव्यं ब्रह्मसरं पुण्यं गयाशीर्षाक्षयं वटम्।
दक्षिणं चोत्तरञ्चैव गोमयं रूपशीतिकम्॥ २५.६८ ॥

कपिलाह्रदं गृध्रवटं सावित्रीह्रदमेव च।
प्रभासनं सीतवनं योनिद्वारञ्च धेनुकम्॥ २५.६९ ॥

धन्यकं कोकिलाख्यञ्च मतङ्गह्रदमेव च ।
पितृकूपं रुद्रतीर्थं शक्रतीर्थं सुमालिनम्॥ २५.७० ॥

ब्रह्मस्थानं सपतकुण्डं मणिरत्नह्रदं तथा।
कौशिक्यं भरतञ्चैव तीर्थं ज्येष्ठालिका तथा॥ २५.७१ ॥

विश्वेश्वरं कल्पसरः कन्यासंवेद्यमेव च।
निश्चिवाप्रभवश्चैव वसिष्ठाश्रमममेव च॥ २५.७२ ॥

देवकूटञ्च कूपञ्च वसिष्ठाश्रममेव च।
वीराश्रमं ब्रह्मसरो ब्रह्मवीरावकापिलो॥ २५.७३ ॥

कुमारधारा श्रीधारा गौरीसिखरमेव च।
शुनः कुण्डोऽथ तीर्थञ्च नन्दितीर्थं तथाव च॥ २५.७४ ॥

कुमारवासं श्रीवाससमौर्विशीतीर्थमेव च।
कुम्भकर्णह्रदञ्चैव कौशिकीह्रदमेव च॥ २५.७५॥
धर्म्मतीर्थं कामतीर्थं तीर्थमुद्‌दालकं तथा।
सन्ध्यातीर्थं कारतोयं कपिलं लोहितार्णवम्॥ २५.७६ ॥

शोणोद्‌भवं वंशगुल्ममृषभं कलतीर्थकम्।
पुण्यावतीह्रदं तीर्थं तीर्थं बदरिकाश्रमम्॥ २५.७७ ॥

रामतीर्थं पितृवनं विरजातीर्थमेव च।
मार्गण्डेयवनञ्चैव कृष्णतीर्तं तथा वटम्॥ २५.७८ ॥

रोहिणीकूपप्रवरमिन्द्रद्युम्नसरञ्च यत्।
सानुगर्त्तं समाहेन्द्रं श्रीतीर्थं श्रीनदं तथा॥ २५.७९ ॥

इषुतीर्थं वार्षभञ्व कावेरीह्रदमेव च।
कन्यातीर्तञ्च गोकर्णं गायत्रीस्थानमेव च॥ २५.८० ॥

बदरीह्रदमन्यच्च मध्यस्थानं विकर्णकम्।
जीतीह्रदं देवकूपं कुशप्रवणमेव च॥ २५.८१ ॥

सर्व्वदेवव्रतञ्चैव कन्याश्रमह्रदं तथा।
तथान्यद्वालखिल्यानां सपूर्व्वाणां तथापरम्॥ २५.८२ ॥

तथान्यच्च महर्षीणामखण्डितह्रदं तथा।
तीर्थेष्वेतेषु विधिवत् सम्यक् श्रद्धासमन्वितः॥ २५.८३ ॥

स्नानं करोति यो मर्त्त्यः सोपवासो जितन्द्रियः।
देवानृषीन्मनुष्यांश्च पितॄत् सन्तर्प्य च क्रमात्॥ २५.८४ ॥

अभ्यर्च्च्य देवतास्तत्र स्तित्वा च रजनीत्रयम्।
पृथक् पृथक् फलं तेषु प्रतितीर्थेषु भो द्विजाह॥ २५.८५ ॥

प्राप्नोति हयमेधस्य नरो नास्त्यत्र संशयः।
यस्त्विदं शृणुयान्नित्यं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्।
पठेच् श्रावयेद्‌वापि सर्व्वपापैः प्रमुच्यते॥ २५.८६ ॥

इति श्रीब्राह्मे महापुराणे तीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चविंशोऽध्यायः॥ २५ ॥