रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्/सर्गः ७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← सर्गः ६ रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्
सुन्दरकाण्डम्
वाल्मीकिः
सर्गः ८ →

श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे सप्तमः सर्गः ॥५-७॥

स वेश्म जालम् बलवान् ददर्श ।
व्यासक्त वैदूर्य सुवर्ण जालम् ।
यथा महत् प्राव्Rषि मेघ जालम् ।
विद्युत् पिनद्धम् सविहम्ग जालम् ॥५-७-१॥

निवेशनानाम् विविधाः च शालाः ।
प्रधान शन्ख आयुध चाप शालाः ।
मनो हराः च अपि पुनर् विशाला ।
ददर्श वेश्म अद्रिषु चन्द्र शालाः ॥५-७-२॥

गृहाणि नाना वसु राजितानि ।
देव असुरैः च अपि सुपूजितानि ।
सर्वैः च दोषैः परिवर्जितानि ।
कपिर् ददर्श स्व बल अर्जितानि ॥५-७-३॥

तानि प्रयत्न अभिसमाहितानि ।
मयेन साक्षाद् इव निर्मितानि ।
मही तले सर्व गुण उत्तराणि ।
ददर्श लन्का अधिपतेर् ग्Rहाणि ॥५-७-४॥

ततो ददर्श उच्च्रित मेघ रूपम् ।
मनो हरम् कान्चन चारु रूपम् ।
रक्षो अधिपस्य आत्म बल अनुरूपम् ।
गृह उत्तमम् हि अप्रतिरूप रूपम् ॥५-७-५॥

मही तले स्वर्गम् इव प्रकीर्णम् ।
श्रिया ज्वलन्तम् बहु रत्न कीर्णम् ।
नाना तरूणाम् कुसुम अवकीर्णम् ।
गिरेर् इव अग्रम् रजसा अवकीर्णम् ॥५-७-६॥

नारी प्रवेकैर् इव दीप्यमानम् ।
तडिद्भिर् अम्भोदवद् अर्च्यमानम् ।
हम्स प्रवेकैर् इव वाह्यमानम् ।
श्रिया युतम् खे सुक्Rताम् विमानम् ॥५-७-७॥

यथा नग अग्रम् बहु धातु चित्रम् ।
यथा नभः च ग्रह चन्द्र चित्रम् ।
ददर्श युक्ती कृत मेघ चित्रम् ।
विमान रत्नम् बहु रत्न चित्रम् ॥५-७-८॥

मही कृता पर्वत राजि पूर्णा ।
शैलाः कृता वृक्ष वितान पूर्णाः ।
वृक्षाः क्Rताः पुष्प वितान पूर्णाः ।
पुष्पम् क्Rतम् केसर पत्र पूर्णम् ॥५-७-९॥

कृतानि वेश्मानि च पाण्डुराणि ।
तथा सुपुष्पा अपि पुष्करिण्यः ।
पुनः च पद्मानि सकेसराणि ।
धन्यानि चित्राणि तथा वनानि ॥५-७-१०॥

पुष्प आह्वयम् नाम विराजमानम् ।
रत्न प्रभाभिः च विवर्धमानम् ।
वेश्म उत्तमानाम् अपि च उच्च मानम् ।
महा कपिः तत्र महा विमानम् ॥५-७-११॥

कृताः च वैदूर्यमया विहम्गा ।
रूप्य प्रवालैः च तथा विहम्गाः ।
चित्राः च नाना वसुभिर् भुजम्गा ।
जात्या अनुरूपाः तुरगाः शुभ अन्गाः ॥५-७-१२॥

प्रवाल जाम्बूनद पुष्प पक्षाः ।
सलीलम् आवर्जित जिह्म पक्षाः ।
कामस्य साक्षाद् इव भान्ति पक्षाः ।
कृता विहम्गाः सुमुखाः सुपक्षाः ॥५-७-१३॥

नियुज्यमानाः च गजाः सुहस्ताः ।
सकेसराः च उत्पल पत्र हस्ताः ।
बभूव देवी च कृता सुहस्ता ।
लक्ष्मीः तथा पद्मिनि पद्म हस्ता ॥५-७-१४॥

इति इव तद् ग्Rहम् अभिगम्य शोभनम् ।
सविस्मयो नगम् इव चारु शोभनम् ।
पुनः च तत् परम सुगन्धि सुन्दरम् ।
हिम अत्यये नगम् इव चारु कन्दरम् ॥५-७-१५॥

ततः स ताम् कपिर् अभिपत्य पूजिताम् ।
चरन् पुरीम् दश मुख बाहु पालिताम् ।
अदृश्य ताम् जनक सुताम् सुपूजिताम् ।
सुदुह्खिताम् पति गुण वेग निर्जिताम् ॥५-७-१६॥

ततः तदा बहु विध भावित आत्मनः ।
कृत आत्मनो जनक सुताम् सुवर्त्मनः ।
अपश्यतो अभवद् अतिदुह्खितम् मनः ।
सुचक्षुषः प्रविचरतो महात्मनः ॥५-७-१७॥

इति वाल्मीकि रामायणे आदि काव्ये सुन्दरकाण्डे सप्तमः सर्गः ॥५-७॥