रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्/सर्गः ३३

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← सर्गः ३२ रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्
सुन्दरकाण्डम्
वाल्मीकिः
सर्गः ३४ →

श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे द्वितीयः सर्गः ॥५-२॥

सो ऽवतीर्य द्रुमात्तस्माद्विद्रुमप्रतिमाननः । 
विनीतवेषः कृपणः प्रणिपत्योपसृत्य च ।। ५.३३.१।। 

तामब्रवीन्महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः । 
शिरस्यञ्जलिमाधाय सीतां मधुरया गिरा ।। ५.३३.२।। 

कानु पद्मपलाशाक्षि क्लिष्टकौशेयवासिनि । 
द्रुमस्य शाखामालम्ब्य तिष्ठसि त्वमनिन्दिते ।। ५.३३.३।। 

किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम् । 
पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णमिवोदकम् ।। ५.३३.४।। 

सुराणामसुराणां वा नागगन्धर्वरक्षसाम् । 
यक्षाणां किन्नराणां वा का त्वं भवसि शोभने ।। ५.३३.५।। 

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने । 
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासे मे ।। ५.३३.६।। 

किन्नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात् । 
रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठसर्वगुणान्विता ।। ५.३३.७।। 

का त्वं भवसि कल्याणि कत्वमनिन्दितलोचने ।। ५.३३.८।। 

कोपाद्वा यदि वा मोहाद्भर्तारमसितेक्षणे । 
वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं नासिकल्याण्यरुन्धती ।। ५.३३.९।। 

को नु पुत्रः पिता भ्राता भर्ता वा ते सुमध्यमे । 
अस्माल्लोकादमुं लोकं गतं त्वमनुशोचसि ।। ५.३३.१०।। 

रोदनादतिनिःश्वासाद्भूतमिसंस्पर्शनादपि । 
न त्वां देवीमहं मन्ये राज्ञः संज्ञावधारणात् ।। ५.३३.११।। 

व्यञ्जनानि च ते यानि लक्षणामनि च लक्षये । 
महिषी भूमिपालस्य राजकन्या ऽसि मे मता ।। ५.३३.१२।। 

रावणेन जनस्थानाद् बलादपहृता यदि । 
सीता त्वमसि भद्रं ते तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ।। ५.३३.१३।। 

यथा हि तव वै दैन्यं रूपं चाप्यतिमानुषम् । 
तपसा चान्वितो वेषस्त्वं राममहिषी ध्रुवम् ।। ५.३३.१४।। 

सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता । 
उवाच वाक्यं वैदेही हनुमन्तं द्रुमाश्रितम् ।। ५.३३.१५।। 

पृथिव्यां राजसिहानां मुख्यस्य विदितात्मनः । 
स्नुषा दशरथस्याहं शत्रुसैन्यप्रतापिनः ।। ५.३३.१६।। 

दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः । 
सीता च नाम नाम्ना ऽहं भार्या रामस्य धीमतः ।। ५.३३.१७।। 

समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने । 
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी ।। ५.३३.१८।। 

तत्र त्रयोदशे वर्षे राज्येनेक्ष्वाकुनन्दनम् । 
अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे ।। ५.३३.१९।। 

तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने । 
कैकेयी नाम भर्तारं देवी वचनमब्रवीत् ।। ५.३३.२०।। 

न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम् । 
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ।। ५.३३.२१।। 

यत्तदुक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम । 
तच्चेन्न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः ।। ५.३३.२२।। 

स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानमनुस्मरन् । 
मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम् ।। ५.३३.२३।। 

ततस्तु स्थविरो राजा सत्ये धर्मे व्यवस्थितः । 
ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यमयाचत ।। ५.३३.२४।। 

स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात् परं प्रियम् । 
मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान् ।। ५.३३.२५।। 

दद्यान्न प्रतिगृह्णीयान्न ब्रूयात् किंचिदप्रियम् । 
अपि जीवितहेतोर्वा रामः सत्यपराक्रमः ।। ५.३३.२६।। 

स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः । 
विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत् ।। ५.३३.२७।। 

सा ऽहं तस्याग्रतस्तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी । 
न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गे ऽपि रोचते ।। ५.३३.२८।। 

प्रागेव तु महाभागः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः । 
पूर्वजस्यानुयात्रार्थे द्रुमचीररैलङ्कृतः ।। ५.३३.२९।। 

त वयं भर्तुरादेशं बहुमान्य दृढव्रताः । 
प्रविष्टाः स्म पुरा ऽदृष्टं वन गम्भीरदर्शनम् ।। ५.३३.३०।। 

वसतो दणऽडकारण्ये तस्याहममितौजसः । 
रक्षसा ऽपहृता भार्या रावणेन दुरात्मना ।। ५.३३.३१।। 

द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः । 
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम् ।। ५.३३.३२।। 

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमत्सुन्दरकाण्डे त्रयस्त्रिंशः सर्गः ।। ५.३३।।