रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्/सर्गः २३

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← सर्गः २२ रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्
सुन्दरकाण्डम्
वाल्मीकिः
सर्गः २४ →

श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे द्वितीयः सर्गः ॥५-२॥


तथा तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु |	
राक्षसीनामसौम्यानां रुरोद जनकात्मजा || ५.२३.१||	
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी |	
उवाच परमत्रस्ता बाष्पगद्गदया गिरा || ५.२३.२||	
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति |	
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः || ५.२३.३||	
सा राक्षसी मध्यगता सीता सुरसुतोपमा |	
न शर्म लेभे दुःखार्ता रावणेन च तर्जिता || ५.२३.४||	
वेपते स्माधिकं सीता विशन्तीवाङ्गमात्मनः |	
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता || ५||	
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम् |	
चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा || ५.२३.६||	
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः |	
चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति || ५.२३.७||	
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा |	
राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत् || ५.२३.८||	
तस्या सा दीर्घविपुला वेपन्त्याः सीतया तदा |	
ददृशे कम्पिनी वेणी व्यालीव परिसर्पती || ५.२३.९||	
सा निःश्वसन्ती दुःखार्ता शोकोपहतचेतना |	
आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप ह || ५.२३.१०||	
हा रामेति च दुःखार्ता पुनर्हा लक्ष्मणेति च |	
हा श्वश्रु मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भाविनि || ५.२३.११||	
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः |	
अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा || ५.२३.१२||	
यत्राहमाभिः क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता |	
जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता || ५.२३.१३||	
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत् |	
समुद्रमध्ये नौ पूर्णा वायुवेगैरिवाहता || ५.२३.१४||	
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता |	
सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा || ५.२३.१५||	
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम् |	
धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम् || ५.२३.१६||	
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना |	
तीष्क्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवितम् || ५.२३.१७||	
कीदृशं तु मया पापं पुरा देहान्तरे कृतम् |	
येनेदं प्राप्यते दुःखं मया घोरं सुदारुणम् || ५.२३.१८||	
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता |	
राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया || ५.२३.१९||	
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम् |	
न शक्यं यत्परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम् || ५.२३.२०||	
</poem>