रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्/सर्गः १९

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
← सर्गः १८ रामायणम्/सुन्दरकाण्डम्
सुन्दरकाण्डम्
वाल्मीकिः
सर्गः २० →

श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे द्वितीयः सर्गः ॥५-२॥

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः |	
आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच शनैर्वचः || ५.१९.१||	

दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी |	
चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता || ५.१९.२||	

तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता |	
निवर्तय मनो मत्तः स्वजने क्रियतां मनः || ५.१९.३||

न मां प्रार्थयितुं युक्तस्त्वं सिद्धिमिव पापकृत् |	
अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम् |	
कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया ||५.१९.४||

एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी |	
राक्षसं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत् || ५.१९.५||	

नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव |	
साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर || ५.१९.६||	

यथा तव तथान्येषां रक्ष्या दारा निशाचर |	
आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम् || ५.१९.७||

अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चलितेन्द्रियम् |	
नयन्ति निकृतिप्रज्ञां परदाराः पराभवम् || ५.१९.८||	

इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे |	
वचो मिथ्या प्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः || ५.१९.९||

अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम् |	
समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च || ५.१९.१०||

तथेयं त्वां समासाद्य लङ्का रत्नौघ सङ्कुला |	
अपराधात्तवैकस्य नचिराद्विनशिष्यति || ५.१९.११||	

स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः |	
अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः || ५.१९.१२||

एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः |	
दिष्ट्यैतद्व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः || ५.१९.१३||	

शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा |	
अनन्या राघवेणाहं भास्करेण प्रभा यथा || ५.१९.१४||	

उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम् |	
कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्य चित् || ५.१९.१५||	

अहमौपयिकी भार्या तस्यैव वसुधापतेः |	
व्रतस्नातस्य विप्रस्य विद्येव विदितात्मनः || ५.१९.१६||	

साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम् |	
वने वाशितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम् || ५.१९.१७||	

मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता |	
वधं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः || ५.१९.१८||	

वर्जयेद्वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश् चिरम् |	
त्वद्विधं न तु सङ्क्रुद्धो लोकनाथः स राघवः || ५.१९.१९||	

रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम् |	
शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव || ५.१९.२०||	

इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगाः |	
इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षणाः || ५.१९.२१||	

रक्षांसि परिनिघ्नन्तः पुर्यामस्यां समन्ततः |	
असम्पातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः || ५.१९.२२||	

राक्षसेन्द्रमहासर्पान्स रामगरुडो महान् |	
उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान् || ५.१९.२३||	

अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिन्दमः |	
असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः || ५.१९.२४||	

जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले |	
अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै || ५.१९.२५||	

आश्रमं तु तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः |	
गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम || ५.१९.२६||	

न हि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया |	
शक्यं सन्दर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव || ५.१९.२७||	

तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम् |	
वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य निग्रहः || ५.१९.२८||	

क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह |	
तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः || ५.१९.२९||	

गिरिं कुबेरस्य गतोऽथवालयं	
सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः |	
असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे	
महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव || ५.१९.३०||	

इति वाल्मीकि रामायणे आदि काव्ये सुन्दरकाण्डे द्वितीयः सर्गः ॥५-२॥