पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/51

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
५०
कुमारसम्भवे

प्रत्येकं विनियुक्तात्मा कथं न (६)ज्ञास्यसि प्रभो ॥ ३१ ॥
(१)भवलब्धवरोदोर्णस्तारकाख्यो महासुरः ।
उपप्लवाय लोकानां धूमकेतुरिवोत्थितः ॥ ३२॥
पुरे तावन्तमेवास्य (३)तनोति रविरातपम् ।
दौर्घिकाकमलोन्मेषो यावन्मात्रेण साध्यते ॥ ३३ ॥

नवहा" इति वर्तमानप्रयोगः । वामनस्तु भ्रान्तोऽयं प्रयोग इत्याह। पाहेति भूतं गलन्तभ्रमवदिति । आईत्यपलक्ष णम् । तदेवं सत्यम्। नोऽस्माकं पदमधिकारः परैः शत्रुभि रामष्टमाक्षिप्तम् । हे प्रभो प्रत्य के प्रतिपुरुषं विनियुक्तात्मा प्रवेशितखरूपः । सर्वान्तर्यामौत्यर्थः । कथं न जास्यसि न वेति। वर्तमानऽपि वचनभन्या भविष्यनिर्देशः प्रसिद्धः । "अपनवे प्रः"। "अकर्मकाच" इत्यात्मनेपदविकल्पः ॥३१॥

 उनमेव प्रपश्चयति--

 भवदिति । भवतस्त्वत्तो लब्धेन दरेण उदौर्ण उहतः । तारक रत्याख्या नामधेयं यस्थ म तारकाख्यः। महानसुरो महासुरः ॥ "सम्महत्परमोत्तमोत्कष्टाः पूज्यमानः” इति तत्पुरुषः। धूमकेतुरुत्पातविशेष इव लोकानामुपशवायोप द्रवायोस्थित उत्पनः ॥ ३२॥

 पुर इति ॥ पस्थ तारकस्य पुरे रवि: सूर्यस्तावन्तं ताव मानमेवातपं तनोति । यावन्माण यावतेव । यावती मात्रा मितिर्यस्य यावन्मातेन वा । अल्पपरिमाणेनेत्यर्थः । "मावा परिच्छेदे। भल्ये च परिमाणे सा मा मात् बोवधारणे" इत्यमरः ॥ दौर्धिकासु कोड़ावापौषु कमलामामुम्भेषो विका शः साध्यते निष्पाद्यते। कठोरकिरणोऽपि मन्दोणः सबेव नहोत्या पुरे प्रकाशन प्रत्यभिप्रायः ॥ १३॥


(e) शामति प्रभुः। (१) त्वया दत्त, भवदत्त । (३) करोति ।