पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/१०६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१०५
चतुर्यः सर्ग: ।

अलिपतिरनेकशस्वया
गुणकृत्ये धनुषो नियोजिता।
विरुतैः करुण(४)खनैरियं
गुरुशोकामनुरोदितौव माम् ॥ १५ ॥
प्रतिपद्य मनोहरं वपुः
पुनरथादिश तावदुत्थितः ।
रतिदूतिपदेषु कोकिलां
मधुरालापनिसर्गपण्डिताम् ॥ १६ ॥

तोनुमापितव। चूतचर्वणकार्यत्वात् कलशब्दस्येति भावः । नवचूतप्रसवो नवचूतकुसुमं संप्रति कस्य बाणतां शरत्व गमिथति वद। अन्यस्य पुष्यबाणस्याभावादिति भावः ॥ १४ ॥

 अलति । त्वया अगेकशो बहुशो धनुषः कार्मुकम् गुणकृत्ये मौवीकार्ये गुणवत्कर्मणि च नियोजिताधिळतेयसलिपतिः करुणस्वनैनिखनैर्विशतैः कूजितैर्गुरुशोकां दुर्भरदुखम् । “गुरुस्तु गौष्यतौ श्रेष्ठे गुरौ पितरि दुर्भरं इति शब्दार्णवः । मामनुरोदितीव । उपसर्गाहर्मकत्वम् । `रुदादिभ्यः सार्वधातुके” इतडागमः ॥ १ ॥

 प्रतिपथेति । तावत् पुनरपि मनोहरं वपुः शरीरं प्रतिपञ्च प्राप्योत्थितः सन् । मधुरालापेषु प्रियोतिषु निसर्गपण्डितां स्वभावप्रगल्भं कोकिलां रतिदूतिपदेषु सुरतप्तौस्थानेष्वादिदिश आज्ञापय । प्रगल्भानमिव दौत्यधिार इति भावः । जीवन्तस्यापि दूतौशब्दस्य छन्दोभङ्गभयाद् शखः। "अपि प्रषं मषं कुर्याच्छग्दोभङ्गं त्यजेद्वािरम्’ इति केचित् । `उणदयो बलम्” इति बहुलग्रहणाटु ख इति वक्षभः ॥ १६ ॥


(४) -खरै ।