पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/८७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
७५
तृतीयोऽङ्कः । ।

(ततः प्रविशत्युन्मत्तकः।)

 उन्मत्तकX -(क) मोदआ ! मोद आ ! हहह । ।

 विदूषकः -(ख) भो उम्मत्तअ ! आणेहि मम मोदअमळ्ळकें ।

 उन्मत्तक:--(ग) किं मोदआ । कहैिं मोदआ । कश्श मोदआ । कि इमे मोदआ उज्झन्ति, आदु पिणज्झन्ति, उदाहो खञ्जन्ति ।


 (क) मोदकाः! मोदकाः ! हहह ।

 (ख) भ उन्मत्तक 1 आनय मम मोदकमलकम् ।

 (ग) किं मेदकाः। कुत्र मोदकाः । कस्य मोदकाः। किमिमे मे दका उज्झ्यन्ते, अथवा पिनह्यन्ते उताहो खद्यन्ते ।


दण्डकाष्ठेन स्वनिर्णयविरोधिना स्वामिप्रतिसन्देयेन । ते, शीर्षे मतम् एकाकिवर राजहरणाध्यवसायं । भिनद्मि शिथिळयामि । इत्याभ्यन्तरः ।।

 मोदआ इत्यादि ।

 भ इति । मे, मोदकमछ फम् आनय, मम अपूपविशेषं देहीति बाह्य ऽथः । मम, प्रियतरम् अर्थान्मन्त्रावसरं , देहीत्याभ्यन्तरः ।

 किमिति । उन्मत्तसदृशो बायार्थः स्फुटः पक्षान्तरे तु--किं मोदकाः, अशातायै किंशब्दः । मोदकाः मन्त्राः । अज्ञताः , मन्त्राणां पूर्वमेव कुतत्वादि दानीं कः पुनः प्रसङ्गः इति न ज्ञायते इत्यर्थः । कुत्र मोदकाः किं स्वपक्षस्थदो- घप्रतीकारविषये उत परपञ्चस्थदोषप्रतीकारविषये मन्त्रः कर्तव्याः । स्वकृतसंवि धानसौष्ठवप्रत्ययात् प्रकारान्तरेण दोषासैम्भवं. निश्चित्य, तत्र कश्चिदेव प्रकारं सै भाव्ये हृदि निधाय पृच्छति-मोदकाः अस्मत्स्वामी की ‘बहुमाने बहुत्वम् । कस्य किंसंबन्धी किमस्माकं वश्यः उत परस्य वश्यः । परवध्यत्वपक्षे आह--इमे मोर दकाः स्वामिप्रत्यानयनार्थं धार्यमाण एते वेषाः । किम् उज्झ्यन्ते फळनैर यात् किं त्यज्यन्ताम् ; अथवा किं पिनलन्ते यावत्फलेदयं किं वध्यन्ताम् । फलप्रत्याशबीजं किञ्चिदस्ति क्रिभित्यभिप्रायः । उताहो किं खाद्यन्तां किं हन्यन्ताम्, अर्थात् स्वामिमोचनवामचेष्टिताः शत्रवः । इह पिनह्यन्त इति ‘णह बन्धने’ इति दैवादिको धातुः अप्युपचष्टः । ‘वष्टि भागुरिरलोपम् इत्याकारलोपः ।