पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/८६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
७४
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने

(नेपथ्ये)

 (क) मोदआ ! मोदआ । हहह ।

 विदूषकः--(ख) अविहा एसो उम्मत्तओ मम मोदअमळ्ळअं ग णिअ हसमाणो फेणायमाणमळिणवरिसारच्छदअं विअ इदो एव्वाहावइ । चिह्न चिठ्ठ उम्मत्तअ । चिडु । इमिणा दण्डअर्वेण सं दे भिन्दामि।


 (क) मोदकाः ! मोदकाः । हहह ।

 (ख) अविघा एष उन्मतको मम मदकमलकं गृहीत्वा हसमानः फेना यमानमालिनवर्षारोदकमिवेत एवाधावति । तिष्ठ तिष्ठोन्मत्तक ! तिष्ठ । अ नेन दण्डकाष्ठेन शीर्ष ते भिनद्मि ।


गन्धरायणेऽनुवर्ततां देवः शिवोऽपि साधयस्विति आत्मन आशेखानेन वाक्येन सूचित ।

 मोदआ इति । प्रवेष्टपत उन्मशरूपस्य यौगन्धरायणस्य नेपथ्ये वाक्यमिदम् । मोदका इत्यपूपाभिर्भबोधनं वयस्यसंबोधनं च । हहह इति हसितध्वन्यनुकारः ।। नेपथ्येस्थं वचनमाकण्यै वक्तारं दृष्टवत उक्तिः = अविहेति । आवघE हन्त । एष उन्मत्तकः कुत्सित उन्मत्तः । मम, मोदकमलकं गृहीत्वा अपूपवशे . षमू अपहृत्य । हसभानः व्यसनितया हसन् । ताच्छील्ये चानश् । फेनायमानम निवर्षी२थोदकमिव फेनायमानं फेने डिण्डीरमृद्वक्षत् मलिनं पांसुगमयाङ्गरादि संसर्गमीम सं च यद् वर्षारयोदकं वर्षासु प्रवृत्तं प्रतजलं , तदेव । इत एव इहैव । आधावति व्रतमागच्छति । इति बाह्योऽर्थः । उन्मतकः उन्मत्तसदृश्य यैौगन्धरस्यणः। ‘इवे प्रतिकृताविति कन् । मम, मोदकमलकं गृहीत्वा मम प्रियतरं मन्त्रावसरम् अपरिहृत्य पूर्वापरौते मन्त्रावसरेऽनतीत एवेत्यर्थः । इत्ये ताधान् पक्षान्तरे विशेषः । इह इभानत्वफेनायमनवयोर्बिम्बप्रतिबिम्बभावे. नैकत्वाध्यवसायात् साधारणधर्मस्वं , मलिनत्व-जवगन्तुत्वथस्वनुगाभित्वादिति बद्धव्यम् ।

 चिट्ठति । उन्मत्तक ! तिष्ठ मा पालयस्व । त्रिशक्तः संभ्रमात् । अनेन द ण्डकाष्ठेन , ते मोदकचरस्य तव । शीर्ष मूर्धानं भिनक्षि दलयामीति बाह्योऽर्थः । भो यौगन्धरायण ! तिष्ठ निर्गीतकार्यानुष्ठानाय मा त्वरस्व । अनेन बुद्धिस्थेन ।