पृष्ठम्:नैष्कर्म्यसिद्धिः.djvu/१६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


१४ नैनष्कम्यैसिद्धिश्रवन्द्रिकासहिता स्यात्प्रवृतिरन्तरेणापि विधिं लोकवदिति चेतन्न यतः । अन्तरेण विधिं मोहाद्यः कुर्यात्साम्परायिकम् । न तत्स्यादुपकाराय भस्मनीव हुतं हविः ॥ १६ ॥ अभ्युपगतप्रामाण्यवेदार्थविजैमिन्यनुशासनाच । “आम्नायस्य क्रियार्थवादानर्थक्यमि'तोऽन्यथा । इति साटोपमाहोचैर्वेदविजैमिनिः स्वयम् ॥ १७ ॥

  • कर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः” ।

इति मन्त्रोऽपि निःशेषं कर्मण्यायुरवासृजत् ॥ १६ ॥ ननु ज्ञानादज्ञाननिवृत्तेरन्वयव्यतिरेकसिद्धत्वात्किमत्र विधिनेति श ङ्कते स्यात्प्रवृत्तिरिति । सत्यमज्ञाननिवृत्तिमात्ररूपं चेत्कैवल्यं तदैवं स्यान्न त्वेवम् । अशरीरत्वलक्षणस्य कैवल्यस्य देहपातोत्तरकालीनत्वे नादृष्टफलत्वाज्ज्ञानस्यान्वयव्यतिरेकाभ्यां तत्साधनत्वावगमानुपपत्तेजी वन्मुक्तश्च परिभाषामात्रत्वादिति श्लोकेन परिहरति तन्न यत इति । साम्परायिकं पारलौकिकं कर्म ॥ १६ ॥ न केवलं युक्तिभिरेव किंत्वाप्तवाक्यादपि वस्तुपरत्वं वेदस्य न सि ध्यतीत्याह अभ्युपगतेति । अभ्युपगतं प्रामाण्यं यस्य सोऽभ्युपगतप्रा माण्यः स चासौ वेदार्थविचेति समासः । तस्य जैमिनेरनुशासनाद्धा क्यादित्यर्थः । आस्रायस्य वेदस्य क्रियार्थत्वात्कार्यपरत्वादितोऽन्यथा क्रियार्थत्वेऽसल्यानर्थक्यं “आम्नायस्य क्रियार्थत्वादानर्थक्यमतदर्था नामि'तिवदता दशितमित्यर्थः । साटोपं ससंभ्रममाहेति क्रियाविशे षणम् ॥ १७ ॥ वेदवचनादप्येवामित्याह मन्त्रवर्णाच्चेति । अध्यात्माधिकारे पठितोऽयं मुमुक्षोरपि निःशेषमायुः कर्मणि कर्मानुष्ठान एवावासृजदुत्सृष्टवान्वि नियुक्तवान् यावज्जीवं कर्मेव कर्तव्यमिति दर्शितवानित्यर्थः ॥ १८ ॥