पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/१२७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् परिष्कृतम् अस्ति


१२६ मुद्राराक्षसे

देवे' सर्वार्थसिद्धौ खामिविरहात्प्रशिथिलीकृतप्रयत्नेषु युष्मद्वलेषु जयंघोषणाव्याघातादिसाहसानुमितेष्वन्तर्नगरवासिषु पुनरपि नन्द- राज्यश्रत्यानयनाय सुरङ्गया बहिरपगतेषु युष्मासु चन्द्रगुप्तनिधनाय युष्मत्प्रयुत्कया विषकन्यया घातिते तपस्विनि पर्वतेश्वरे ।

राक्षसः-सखे, पश्याश्चर्यम् ।

कर्णेनेव विषाङ्गनैकपुरुषव्यापादिनी रक्षिंता हन्तुं शक्तिरिवार्जुनं बलवती या चन्द्रगुप्तं मया । सा विष्णोरिव विष्णुगुप्तहतकस्यात्यन्तिकश्रेयसे हैडिम्बेयमिवेत्य पर्वतनृपं तद्वध्यमेवावधीत् ॥ १५ ॥

जयघोषणेति । पौरजनापेक्षा अनुमतिः । जयस्याघोषणा डिण्डिमा- घातरूपा कर्त्तव्येत्याज्ञापिते तदकरणं जयघोषणाव्याघातः तदादिसाहसै राजाज्ञाभङ्गादिरूपैरनिष्टाचरणैरनुमितेषु शत्रूपजापदूषिता इत्येवमुन्नीतेषु अन्तर्नगरवासिषु युष्मद्वयेषु सत्सु इत्यन्वयः । अतः परमत्रावस्थानमनुचि- तमिति बहिर्गत्वा सुह्रद्बलोत्थापनादिना नन्दराज्यप्रत्यानयनाय युष्मासु बहिरपगतेष्वित्यन्वयः ।।

तपस्विनीति । दीने इत्यर्थः ।

कर्णेनेति । कर्णेनार्जुनं हन्तुं बलवती एकपुरुषव्यापादिनी शक्तिरिव चन्द्रगुप्तं हन्तुं या विषाङ्गना मया रक्षितेति व्यवहितान्वयः। श्रीकृष्णवध्यं हैडिम्बेयं घटोत्कचमिव पर्वतकमेत्य प्राप्य तद्वध्यं तेन विष्णुगुप्तेन परिप- णितेराज्यार्द्धलूब्धेन वध्यमेवावधीत् ॥ १५ ॥

१ R. and M. read देवे before तपो°; त्सुशिथिली° for त्प्रशि° B. २ G. and E. om. जय; A. P. have जया° and M. has घोषण; E. adds ना between °दि'and साहसा°; °नुमितान्तर्न°. G.B.N;G. and E. also add नि before चासिपु; M. om. अपि. ३ सुरङ्गमधिगतेषु B. G. E.; सुरङ्गाभिगतेषु N; A. Om. युष्मास which follows. ४ R. reads इह for इव. ५ चन्द्रगुप्त.° N; प्रीतये for श्रेयसे E. ६ हैडम्वे° G.; °मिवैत्य A. M. P. N; यद्वध्य° G.

"https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/१२७&oldid=161620" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः