पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/२५०

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


अष्टमः सर्ग । कैश्चिदेव (७दिवसैस्तदा तयोः प्रेम (८)रूढमितरेतराश्रयम् ॥ १५ ॥ तं यथात्मसदृशं वरं वधू रन्वरज्यत वरस्तथैव ताम्। सागरानपगा हि जाह्नवौ सोऽपि तन्मुखरसैक(eनिष्टतिः ॥ १३॥ वणमाबविरहदषि कातरं भीरु इतरेतराश्रयम् अन्योन्यविषयं प्रेम। प्रेमपदाभिलष्याश्रावस्था भवतीत्यर्थः। रूढम् अभूत् । क्रमेणानुरागपदाभिलष्य प्राप्तमित्यर्थः । तदेतत् सर्वं स्फुटतं भूपालेन-*अङ्ग्रपल्लवकलिकाप्रसूनफलभागियम् -’ त्य दिग। एका रतिरेव स्थायीभूता रसीभवति तस्य राव थाभेदोपपत्तौ सा प्रेमादिपदैरभिलष्यते इत्यर्छ:। स म- भेदरहितं यूनोर्यावबन्धनं भावो रती राग एव स्वसंवेद्यदश प्राप्तयावदाश्रयवृत्तिचेदनुरागः” इति मामदिलक्षयं विस्तर भयान लिख्यत इत्याकर एव द्रष्टव्यम् ॥ १५ ॥ तमिति । वधूः आत्मसदृशं स्वनुरूपं तं वरं वोढारं प्रति यथा अनबरच्यत अनुरक्ता अभूत् । रहुँदैवादिकात् कर्तरि लकारः । स्वरितत्वादात्मनेपदम् । तथैव वरोऽपि नवोढापि आत्मनः सदृक् ताम् आत्मसदृशम् ॥ “त्यदादिषु दृशेरनालोचने कञ्च” इति चकारात् क्विप्प्रत्ययः । तां बध प्रति अन्वरज्यत । बध्वामनुरक्तोऽभूदित्यर्थः । ‘गत्यर्थाकम के~~ इत्यादिना सकर्मकत्वम् । दृष्टान्तमाह-जा च गङ्गा सागरात् न अप गच्छतौति अनपगा अनपेत हि । सोऽपि सागरः तस्या: जाध्याः मुखरसेन अग्रसलिलेन वस्त्रादेन एका सुस्था निवृतिः आनन्दः यस्य स तथोक्तः । दृष्टान्तलछरः । अत्र लक्षणं कृतम् । इत्थं समामनुरागकथनाद्रसाभासत्व' गिर स्तम् । तदुक्तम् –“योषिते बडुमतिखेद्रसभासः स उच्यते ” । (e) दिवसैस्तथा। (८) गूढ़म् । (८) इप्तिभाक्।