पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/१४१

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१४०
कुमारसम्भवे ।

भवत्यनिष्टादपि नाम दुःसहा
मनस्विनीनां प्रतिपत्तिरीदृशी ।
विचारमार्गप्रहितेन चेतसा
न दृश्यते तच्च (४)कृशोदरि त्वचि ॥ ४२ ॥
अलभ्यशोकाभिभवेयमाकृति-
र्विमाननी सुभु, कुतः पितुर्थ है ।

मन्व षणीयं न भवति। किन्तु सिद्धमेवेत्यर्थः । वयो नवम यौवनमित्यर्थः । अतः परमतोऽन्यत् किं तपःफलं स्याद्दद अस्ति चेदिति शेषः । न किञ्चिदस्तीत्यर्थः ॥ ४१ ॥

 भवतीति । दुःसह्लोदुमशक्यादनिष्टाङ्गदिताद् मनखिनौनां धीरस्त्राणाम् ईदृशौ तपश्चरणलक्षणा प्रतिपत्ति प्रवृत्तिः । “प्रतिपत्तिस्तु गौरवे। प्राप्तौ प्रवृत्तौ प्रागल्भ ॐ इ केशवः । भवति नाम । नामेति सम्भावनायाम् । विचरमां प्रहितेन चेतसा चित्तेन तदनिष्टदा। शोदरि । त्वयि । दृश्यते । विचार्यमाणे तदपि नास्त्यसम्भावितत्वादित्यर्थः ॥४२॥

 अनिष्टभावमेव प्रपञ्चयति-----

 अलभ्येति । हे सुभ्र । इयं त्वदीयाकृतिः मूर्तिरलो लब्धुमनसैः शोकेन भर्त्तयवमानजेन दुःखेन अभिभवस्त्रि स्कारयस्याः सा तथोता। दृश्यत इति शेषः । असम्भावितश्च यमर्थ इत्याह-पितुर्देहे विमाननावमानः कुतः । न सम्भ व्यत एवेत्यर्थः। “सुभ, कुतस्तातJऽवमाननम्” इति प्राप्त ग्सरकरणं तु साध्वसमेवोक्तोपपत्तिसम्भवात् । अन्यत्राणि “सुश्च त्व' कुपितेत्यपास्तमशनं त्थता कथा योषिताम्” इत्य दिप्रयोगद्‘नाट वंशस्तुवत पादादौ जगण्णभट्टप्रसवे त्व गोठभिः । न चाप्यन्यस्माद्भावत्याह-पराभिमर्शः परधर्ष त तव नास्ति। घनगरत्रसूचये फणिशिरोमशिलकाम्।


(४) तमूदरि ।