६९
अथाष्टमं क्षेत्रम् ॥ ८॥
यानि चत्वारि प्रमाणानि सजातीयानि सन्ति तेषु प्रथमद्वितीयौ यदि मिलितौ स्तस्तदा तृतीयचतुर्थावपि मिलितौ भविष्यतः। यदा[१] प्रथमद्वितीयौ भिन्नौ भवतस्तदा तृतीयचतुर्थावपि भिन्नौ भविष्यतः।
यथा अबजदाश्चत्वारि[२] प्रमाणानि सजातीयानि कल्पितानि। तत्र अबौ यदि मिलितौ स्यातां तदा तौ द्वयोरङ्कयोर्निष्पत्तौ स्याताम्। जदावप्यङ्कयोर्निष्पत्तौ भविष्यतः। तदा[३] जदरेखे मिलिते भविष्यतः। यदि अबौ भिन्नौ जदावपि भिन्नौ[४] भविष्यतः। कुतः। यदि भिन्नौ न भवतः मिलितौ भवतस्तदा द्वयोरङ्कयोर्निष्पत्तौ भविष्यतः। अबावप्येतादृशौ भविष्यतः । इदमशुद्धम् । अस्मदिष्टं[५] समीचीनम्॥
यदि प्रमाणानि रेखा भवन्ति तत्र अबवर्गौ मिलितौ वा भिन्नौ भवतस्तदा जदावप्येतादृशौ भविष्यतः । कुतः । अनयोर्वर्गयोः सजातीयत्वात् ॥
अथ नवमं क्षेत्रम् ॥ ९ ॥
तादृशं[६] रेखाद्वयमुत्पादनीयं यथेष्टरेखया[७] प्रत्येकं भिन्नं स्यात्। तयोरेकस्या रेखाया वर्ग: कल्पितरेखावर्गाद्भिन्नः स्यात्तथा कल्पनीयो भवति।
यथा इष्टरेखा अं कल्पिता । ययोरङ्कयोर्निष्पत्तिर्वर्गनिष्पत्तितुल्या