सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:रेखागणितम् (द्वितीयः भागः).pdf/२३

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् परिष्कृतम् अस्ति
७

वझजदे तुल्ये भविष्यतः । जझउभयोः शोध्यते । तदा वझं झदसमानमवशिष्यते । तस्मात् हवं झदस्य स एवांशो भविष्यति । इदमेवास्माकमिष्टम् ॥

प्रकारान्तरम् ॥

borderless
borderless

 यदि हबं झदस्य स एवांशो न भवति तदा कल्पितं हबं झतस्य

स एवांशोऽस्ति । तस्मात् अबं जतस्य स एवांशो भविष्यति । अबं जदस्यापि स एवांश आसीत् । तस्मात् जदजते समाने भविष्यतः । इदमशुद्धम् ॥ अस्मादिष्टमेव समीचीनम् ॥

अथाष्टमं क्षेत्रम् ॥ ८ ॥

 तथा राशिद्वयं चेद्भवति यथैकराशिद्वितीयराशेर्यावदंशो भवति । अनयोर्मध्ये तथा राशिद्वयं शोध्यं तत्रैकराशिर्द्वितीयराशेर्यादंशो भवति । तदा शेषं शेषस्य तादृग् यावदंशो भविष्यति ।
 यथा अबं जदस्य यावन्तोंऽशा भवन्ति तावन्त एव अहं जझस्यांशा यदि भवन्ति तदा हबं झदस्य तावन्त एवांशा अवशिष्टा भविष्यन्ति ।

अस्योपपत्तिः ।

borderless
borderless

 वतं अबतुल्यं कार्यम् । इदं जदांशानुसारेण कचिह्ने विभक्तं कार्यम् । अहं लचिह्ने जझांशानुसारेण[१] विभक्तं कार्यम् । तदा यावन्तौ वककतौ तावन्तौ अललहौ भविष्यतः । वकं जदस्यांशस्तथास्ति यथा अलं जझस्यांशोऽस्ति । जदं जझादधिकमस्ति । तस्माद् वकं अलादधिकं भविष्यति ।

  1. ↑ नुकारेण D.