सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:रेखागणितम् (द्वितीयः भागः).pdf/१७३

विकिस्रोतः तः
पुटपरिशीलयितुं काचित् समस्या अस्ति
१५७

त्तितुल्या भविष्यति । हमवनघनक्षेत्रयोर्निष्पत्तिर्हझखरेखयोनिष्पत्तितु- ल्या भविष्यति । अबगरेखा निष्पत्तिर्हझखरेखानिष्पत्तितुल्यास्ति । तस्मादेतानि घनक्षेत्राण्येकनिष्पत्तौ भविष्यन्ति ।
 पुनरेतानि घनक्षेत्राण्येकरूपनिष्पत्तौ कल्पितानि । अबजदनिष्पत्तिर्हझरशतुल्या कार्या । रशोपरि रतं घनक्षेत्रं वनघनक्षेत्रवत् कार्यम् । इदमपि हमघनक्षेत्रवत् भविष्यति । अकजलयोर्निष्पत्तिर्हमरतयोर्निष्पत्तितुल्यास्ति । हमवनयोर्निष्पत्तितुल्यासीत् । तस्मात् वनरते घनक्षेत्रे समाने भविष्यतः । सजातीये आस्ताम् । तस्मात् धतरेखा रशरेखा समाना जाता । तदैता रेखा एकनिष्पत्तौ भविष्यन्ति । इदमेवास्माकमिष्टम्॥
अथ चत्वारिंशत्तमं क्षेत्रम् ॥ ४० ॥
 घनहस्तक्षेत्रस्य मिथः सन्मुखधरातलयोर्भुजानामर्द्धं कार्यमर्द्धचिह्नेषु धरातलद्वयं मिथः संपातकर्तृ[] घनहस्तच्छेदकं कार्यं तदा धरातलयोः संपातरेखाघनहस्तकर्णयोः संपातो[] भविष्यत्यर्द्धे ।
 यथा अबं घनहस्तः कल्पितः । दहझते द्वे सन्मुखधरातले कल्पिते । द्वयोर्धरालयोर्भुजानां चिन्हचिह्नचिह्नचिह्नेषु तथा चिन्गहचिह्नकचिह्नचिन्हेष्वर्द्धं कृतम् । अर्द्धचिन्हेषु कफधरातललखधरातले संप्राप्ते कल्पिते । द्वयोर्धरातलयोः संपातरेखा रशं कल्पिता ।घनहस्तकर्णम्क अबं कल्पितम् । तदा अबरशरेखे तचिन्होपर्यर्द्धे संपातं करिष्यतः ।

अस्योपपत्तिः ।


 जररअरेखे संयोज्ये | अरलत्रिभुजे जरनत्रिभुजे कोणकोणौ

I

  1. ॰कारक॰ J.
  2. अर्धे संपातो भविष्यति.