सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:रेखागणितम् (द्वितीयः भागः).pdf/१४५

विकिस्रोतः तः
पुटपरिशीलयितुं काचित् समस्या अस्ति
१२९

अथ[] द्वितीय क्षेत्रम् ॥ २ ॥


 ये द्वे सरलरेखे[] मिथः संपातं कुरुतस्ते एकस्मिन् धरातले भवतः यत्रिभुजं तदप्येकस्मिन् धरातले भवति ।
 यथा अबजदे द्वे रेखे चिह्न संपातकारिण्यौ[] कल्पिते । पुनरनयोः चिह्नचिह्ने कल्पिते । झवरेखा संलग्ना कार्या । तस्मात् हझवत्रिभुजमेकधरातले भविष्यति । यदि न भवति तदा कस्यापि भुजस्यैकं खण्डं धरातले भविष्यति । द्वितीयं च पिण्डे । इदमशुद्धम् । ते कल्पिते रेखे त्रिभुजधरातले स्तः । तस्मात्ते रेखे एकस्मिन् धरातले जाते । इदमेवेष्टम् ॥

अथ तृतीयं क्षेत्रम् ॥ ३ ॥


 द्वे धरातले यदि मिथः संपातं कुरुत एतयोः संपाते एकैव[] सरल रेखा भवति ।

 यथा अबजदमेकं धरातलं हझवतं द्वितीयं धरातलम् | अदभुजतवभुजयोः संपातः चिह्ने कल्पितः । बजभुजहझभुजयोः संपातः चिह्ने कल्पितः । यदि चिह्नसंपोतचिह्नसंपातयोर्या[] रेखा लग्ना सा धरातलद्वयेप्येका न भवति तदैकस्मिन् धरातले कमलरेखा कल्पिता । द्वितीयधरातले कनलरेखा कल्पिता । एते रेखे सरले स्तः । आभ्यां स्थानद्वये मिथः संपातः कृतः । इदमशुद्धम् । तस्मात् कलं धरातलद्वये एकैव योज्यरेखा[] भविष्यति । इयमेव धरातलद्वयसंपातयोज्यरेखास्ति । इदमेवास्माकमिष्टम्[]

भा० १७

  1. V. omits अथ.
  2. सरले रेखे V.
  3. संपातं कुरुत इति कल्पितम् J.
  4. सरलेेैका रेखा भविष्यति J.
  5. J omits संपात.
  6. सरलरेखा J.
  7. J. omits अस्माकम्.