पृष्ठम्:मनुस्मृतिः (मन्वर्थमुक्तावलीसंवलिता).pdf/१७८

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


मनुस्मृतिः । [अध्यायः ४ न नृत्येदथवा गायेन्न वादित्राणि वादयेत् । नास्फोटयेन च क्ष्वेडेन च रक्तो विरावयेत् ॥ ६४ ।। न नृत्येदिति ॥ अशास्त्रीयाणि नृत्यगीतवाद्यानि नाचरेत् । पाणिना बाहौ ध्वनिरूपमास्फोटनं न कुर्यात् । अव्यक्तदन्तशब्दात्मकं क्ष्वेडनं न कुर्वात् । नच सानुरागो रासभादिरावं कुर्यात् ॥ ६४ ॥ न पादौ धाक्येकांसे कदाचिदपि भाजने । न भिन्नभाण्डे भुञ्जीत न भावप्रतिदूषिते ॥ ६५ ॥ न पादाविति ॥ कांस्यपात्रे कदाचित्पादौ न प्रक्षालयेत् । ताम्ररजतसुवर्णानां भिन्नमभिन्नं वेति न दोष इति पैठीनसिवचनादेतब्यतिरिक्तभिन्नभाण्डे न भोजनं कुर्यात् । यत्र मनो विचिकित्सति तद्भावदुष्टं तत्र न भुञ्जीत ॥ ६५ ॥ उपानहौ च वासश्च धृतमन्यैर्न धारयेत् । उपवीतमलंकारं सज करकमेव च ॥६६॥ उपानहाविति ॥ उपानदृस्यज्ञोपवीतालंकारपुष्पमालाकमण्डलून्परोपभुक्तान धारयेत् ॥ ६६ ॥ नाविनीतैरृजेडुन च क्षुयाधिपीडितैः । न भिन्नशृङ्गाक्षिखुरैने वालधिविरूपितैः॥६७ ॥ नाविनीतैरिति ॥ अश्वगजादिभिर्वाहनैरदमितैः क्षुधा व्याधिना च पीडितै- भिन्नशृङ्गाक्षिखुरैश्छिन्नचालधिभिश्च न यायात् ॥ ६७ ॥ विनीतैस्तु बजेन्नित्यमाशुगैर्लक्षणान्वितैः । वर्णरूपोपसंपन्नैः प्रतोदेनातुदन्भृशम् ॥ ६८ ॥ विनीतैस्त्विति ॥ दमितैः शीघ्रगामिभिः शुभसूचकलक्षणोपेतैः शोभनवणैर्म- नोज्ञाकृतिभिः प्रतोदेनात्यर्थमपीडयन्गच्छेत् ॥ ६८ ॥ बालातपः प्रेतधृमो वयं भिन्नं तथासनम् । न छिन्द्यान्नखलोमानि दन्तैर्नोत्पाटयेन्नखान् ॥ ६९ ॥ बालातपमिति ॥ प्रथमोदितादित्यतापो बालातपः स च मुहूर्तत्रयं यावदिति मेधातिथिः । कन्यार्कातप इत्यन्ये । प्रेतधूमो दह्यमानशवधूमः । भग्नासनं च एता- नि वर्जनीयानि । नखानि च रोमाणि च प्रवृद्धानि न छिन्द्यात् । दन्तैश्च नखान्नो- त्पाटयेत् ॥ ६९ ॥ न मृल्लोष्ठं च मृद्गीयान्न च्छिन्द्यात्करजैस्तृणम् । न कर्म निष्फलं कुर्यान्वायत्यामसुखोदयम् ॥ ७० ॥ न मृल्लोष्ठमिति ॥ 'नाकारणं मृल्लोष्ठं मृद्गीयात् । तृणानि च न छिन्यात्' इत्या-