शहूँ दिषमादाय निधायोत्थापनाभिकम्। अर्धाङ्गुलमुखे रन्ध्र तस्य स्यान्माखमात्रकम् (?)। प्रामहीनां कलां कुर्यात्तदग्रे धातुशिल्पकम्। हस्तद्वयेन धृत्वाऽमुं मितैरेकादशाङ्गलै । शनै: शनै: प्रकुर्वत श्वासेनापूरितोदरम्। द्रुतं नादं करोत्येष वस्त्रोद्गदैर्युतम् । तनोति पुरत: प्रीतिं पश्चाचरति विप्रियम्। कृतदोषोऽपि निःशङ्कः शठः स परिकीर्तितः। शब्दः-वाचिक शब्दं स्ववचसा चाय नर्त्तकेन समं नटी। ढक्षप्रणवहीत्यादि शब्दजालानुरञ्जितंम् शब्दगतैौ ढाललक्षणम् द्रावकत्वात्समुल्लासो रागे ढालः प्रकीर्तितः नमस्तुभ्यं सहस्राक्ष प्रकाशितजगत्तूय । शम्भवेऽत्र प्रसीद त्वं कुरु नाटकरक्षणम्। प्राच्यमेवं विधातव्या पूजा विन्नप्रशान्तये। जगदरः शम्भोः पश्चिमवदनाद्धास्यश्ङ्गारसम्भवः। उत्तराद्वदनादेव वीरसंज्ञो रसोऽभवत्। भयानकश्च बीभत्सो दक्षिणाद्वदनाद्भवेत् । पूर्ववक्ताथ सञ्जातै रौद्राद्भतरसावुभौ पश्धमाद्वदनाजातः करुणः शान्तरसोऽपरः । विभावभावहीनोऽयं नवभो रस इष्यते उन्मीलन्नवमीलनीरजवपुः सौन्दर्यसारोद्य खेलन् खंजनलोचन: सुललितः कन्दर्पलीलछयः । ज्ञेयः षोडशहायनप्रवेिरसन् पीताम्बरः कुण्डली साक्षाद्विष्णुरयं सहारवलयशृङ्गारनामा रसः ॥ ९४९ हृत्तयेत्तु समः पात: लन्निपात इति स्छ्तः । शम्या दक्षिणपातस्तु वालेो बामस्तु कीर्तित स्वास्त्यात्सर्वेन्द्रियाणां च प्रसन्नेन मुखेन च विचित्रकुसुमं लोकैः शरत्कालं निरुपयेत् । रम् पराङखे लुठयेक करे सति विलासतः । एरः करो मूर्धदेशपर्यन्तं वेगतागत पुनस्तन्मुख एव स्यात् शरसन्धानकं तद् ।। यतस्तु वाचेिको नाट्यश्रीरत्वेन चेदिः । अतः कृतै वाचिकस्य शरीरव्यप्देशनम् । शरीरभेदे वाक्यलक्षणम् अथ शरीरभेदानां क्रमाल्लक्ष्णयुच्यते । नानारसार्थसंयुतैर्नानावृत्तिनिबन्धनैः । अनिबद्धपदैश्चापि पाऊँवैः प्राकृतसंश्रितैः । विविधैर्विहितो वाक्याभिनथ: परिकीर्तितः । शिरः करोऽथ हृदयं जठरं पार्श्वयुग्मकम् । कटिश्रेति षडङ्गानि कथितानि शरीरिणाम् । मभूपालः र्षगण्यविषयोऽपि दृश्यतेऽप्येवमेव फलकं समन्त्रवत्। पृष्ठतो निगदितस्त्विहाधिकं स्कन्धदेश अथ वक्षसेि फुटम्॥ इस्रहस्तविषयों तथा किलेद्वेष्टनं निगदितं तथा पुनः । हृत्प्रदेशविषयं च तद्विदा शास्रपातनमिहोदरीकृतम् ।
पृष्ठम्:भरतकोशः-३.pdf/२७९
दिखावट