सुस्थं निष्कम्भितं क्रान्तमुत्कर्ट च मदालसम् । स्रस्तालसं जानुगतं मुक्ताजानुविमुक्तकम् । एवं नवोपविष्टस्य स्थानान्यूचे मुनिः स्वयम् । नतमुद्वहितं चेति युः सुप्तस्थानकानि षट् । षट् पुंसां सप्त नारीणां युक्तराविंशतियोः । स्थानकान्युपविष्टस्य नव सुप्तस्य षट् क्रमात् । एवं युििलतान्बेकपञ्चाशदखिलान्यपि । वैष्णवं समपादं च पुनरुतेन युज्यते देशीये द्वितयं नेचुः केचित्तन्न मनोहरम् । वैष्णवं समपादं च देशीस्थानेषु यत्थितम्। स्त्रीपुंसयोस्तत्समानं मार्गस्थानस्थितं पुनः । पुंसामेवेति युतैव पुनरुक्तिव्यैवस्थितेः। विनियोगवती नैते विनियुक्ते तु ते उभे । भिन्न तयोर्लक्ष्म चेति कथन पुनरर्थवत्। सर्वेषां लक्षणे वच्मि विप्रासो विदां वरः । तदेव नागगन्धं स्यान्नागबन्धवदासने । दक्षिणान्तु यदा जङ्गां वामोरुः पृष्ठदेशगाम्। निदध्यादुपविष्टः सन्नागबन्धं तदादिशम्। हस्तपट व्याप्रियेते करौ यत्र विपर्यासात्पुटद्वये । तन्नागबन्धमाचष्ट प्रत्येकं वा पुटद्वयम् । कराभ्यां ताडयेद्यल गागबन्धो भवेदसौ । टन गिन गिन गिनन गिड गिड ग गेि । तदेतन्नागरं नृत्यं कुण्डली सूच्यते बुधैः । ततो लास्याङ्गकैः कुर्याद्विचेित्रं चित्रशोभितम्। विषयोद्धतमाधुर्येस्तद्विचित्रमिहोच्यते । 57 कुम्भः चूर्णिकावाक्यश्ीकैश्च तथा गेयं तु नाटकम् । रतकल्पलतामञ्जरी शुः ८६५ नाटकात्मिने पाठं तु वदीर्घपुतात्मकम्। अक्षरं त्रिविधं योज्यं रसभावानुसारतः । लध्वक्षरप्रधानं स्यात्पाठं वारादिके रसे करुणादैौ रसे पाठ्यं गुर्वक्षरकृतं भवेत्। पठने ब्राह्मणानां च स्मृते च परिदेविते । असूयते च पाठं स्यादुताक्षरसमन्वितम् । ओंकारोऽध्ययनो ज्ञेय ओंकारः परिदेविते । असूयेिते स्यादूकार आकारस्तु स्मृते भवेत्। अक्षराणि प्रयुञ्जीत नाटयदक्षो यथोचितम्। अगूढशब्दार्थयुतं सुखबोधे मनीषिभि । पदार्थेलितैर्युक्त बुद्धिमन्नर्तनोचितम् । सन्धिसन्धानरुचिरं नानाविधरसोज्वलम् । एवं विधै नाटकं स्यात्प्रेक्षकानन्दकारणम् । नाटीलक्षणम् तटषपाङ्गं निगकम्पा मन्द्रपञ्चमभूषिता। छाया नटया च शृङ्गारे सवीरे गीतकोविदैः। नाटयं तन्नाटकेष्वेव योज्यं पूर्वकथायुतम् । सोऽयं स्वभावो लोकस्य नानावस्थान्तरात्मकः । सोऽङ्गाभिनयनैर्युक्तो नाटयमित्युच्यते बुधै सङ्गीतनारायण नानाविधैर्यथा पुष्पैर्मालां बध्नाति माल्यकृत्। अङ्गोपाङ्गे रसैर्भावैस्तथा नाट्यं प्रयोजयेत् । देवर्पिक्षितिपालपूर्वचरितानालोक्य धर्मादय तद्भावाश्रितभूमिकाभिनयने स्यादर्थसिद्धिः परा। सङ्गीताङ्गकचित्रवृतिरचनावश्या भवन्त्यङ्गना ज्ञानं शैकरसेवयेति कथितं नाटथं चतुर्वर्गदम् । शुभङ्कर
