पार्श्वदेशोत्थपवनैरभवः कौलुरुच्यते। येन वायायुधा वायमायोवा मह हवे (१)। न विभेषति वचनं गीतं कौलुरिति स्मृतम्(?)। पूरवत्फुलमाभोगो पदं चेहिगुणं भवेत् ॥ भ्यासस्तदावृतिरत्र भारतीयायुधः करः । नर्तयेत्पाक्षमिथुनं मध्यमानेन धीमता । थाभोगनर्तने पुष्पस्तबकायुधगौ करौ । परान्स्वरयुगान्कुर्यादान्दोल्यप्रेखितो अवेत्। केचिदेनमलंकारं क्रममाचक्षते बुधाः। किञ्चिद्वाष्पाकुले नेत्रे बाहुशीर्षगतं शिरः। चिबुकक्षेतगौ हस्तौ क्रान्तमेतदुदीरितम् । शेोके ग्लाने निर्जिते च निगृहीते नियुज्यते । क्रमपादनिकुट्टिता पाद्द्वयकृता सैव क्रमपावनिकुट्टिता । क्रियाङ्गलक्षणम् करणोत्साहसंयुषा क्रियाङ्गस्तेन हेतुना । यथा शारुप्रयोगेण मार्ग देशीयमेव च । यो गायति कियादोषात्कथ्यतेऽसौ क्रियापरः ।। सीलक्ष्र्पणः | क्रीखासाल ध्रुवः स स्यात्पदैर्वर्णागनिर्मलः। शृङ्गाररससंयुक्तः श्रेतुस्तेजेदिवर्द्धनः।
- एक एव पुतो यस्मिन् क्रीडाङः स कथ्यते ॥
कुम्भ कुम्भः
- |
क्रोधः अवज्ञादिछताविते विकृतियां भवेत् खलु । स्वल्पा च न भवेत्क्रेोधेो भावविद्विरुदाहृतः । प्राणाः सौष्ठवतो श्रेशनिर्वाह्याः स्युः सुखस्यते। वामेन शिखरं तिर्यक् धृत्वान्येन पताककः। धृतो यदि क्षत्रियाणां हस्त इत्यभिधीयते । ऊध्र्चमूर्व प्रसारः स्याद्यस्यासौ क्षिप्त उच्यते । रागे नानाविधच्छाया प्रतिक्षेत्रं निसर्गजा। सा क्षेत्रकाकुर्विज्ञेया क्षेत्रं देहे यतः स्मृतम्। रागस्योत्पतिभूक्षेत्रं शरीरं जगदुर्बुधाः। तस्यैवानुकृतित्वा क्षेश्च्छायेति सा मता । खञ्जरीटा-चारी तत उत्कटसंस्थिया चलििद्वपताककम् । श्रुतमानेन सा चारी खञ्जरीटाभिधा स्मृता ॥ क्रमेण प्रसृताङ्गष्ठशुकतुण्डेन वा विरलाडुलिभिर्वा प्राहुस्तं खटकं बुधा । दोंगिड दांगिड द्वां करं द्विशेिखरं कृत्वा कुञ्चित च समं नयेत् । शिखरश्च कपित्थश्च खटकामुखसंज्ञिकः ॥ . कुम्भः
