दिष्वात्मादिवन्दीग्रहम्यारयन्तामावन्यनिरकरमुपादयवोन्मोचनात् । सामग्रीकाद(चिनकत्वस्य पूर्वपृर्वसामरन्यनुविधानात् । आ-
न्यायलीलावतीकण्ठाभरणम्
कारणस्वादित्यर्थः , ननु नित्याविभुनया चेन्नान्वयन्यतिरेकौ तदा सुखादिक प्रति नात्मनोऽपि कारणत्वं स्यादित्याह् सुखारिष्वति । आत्मैवात्यन्ताभावव्यातिरेकस्तथाच घर्म्मिग्राहकमानसिद्धमेव सुखादिकं प्रत्यात्मनः कारणत्वमिति न तदवच्छदेन शरीरादिनाऽन्यथासिद्धि रिति भावः । दिककाटयोस्नु धर्म्मिग्राहकमानेन परल्वापरत्वेऽपि सर्वोत्पत्तिनिमिचक्रारणत्वमिति भावः । आत्मभिन्ने न सुखादिकं किस्त्वात्मनीति समवायिकारणता अन्योऽन्यामावरूपञयातिरेकगर्मेव । नन्वेवं सुखादीनां कादाचितकत्वं भादे्तिकत्व च भज्येत आत्मनो नित्य विभुस्वादित्यत आह् सामप्रीति । सामग्रीकादाचित्कत्वादेव स स्वादीना कादाचित्कत्वमित्ययैः । सामग्रीकादाचित्कत्वमपीतरसाम-
न्यायलीलावतीप्रकाशः
ऽवच्छद्या वच्छेदकभावस्थ नियामकत्वादित्यत आह तदवच्छेद कत्वस्येति । तथासति गगन।दयवच्छदकदण्डान्व्रयभ्यातरेकाभ्यां अवच्छेद्यस्य गगनस्थ कारणत्वापत्तारेत्यर्थः। नन्वेवमारमनऽपि ज्ञानादावकारणताया मुपाधेरेव शरीरादेः कारणत्वं स्यादत आह आत्मादीति । अत्थन्ताभावा व्यतिरेको धर्मिस्वरूपम्, तथाच धर्मिग्राहकमानेनैवात्मनो ज्ञनकारणत्वमित्यर्थः । वस्तुतस्तु समवायिकारणत्वं न संसर्गामावात्मकव्यतिरेकयम्यं निमित्तकारणसता धारण्यात् , किन्स्वस्यान्याभावात्मकव्यतिरेकृगम्यं, स चात्र सुलभ एवेति तत्वम् । ननु ज्ञानादावात्मनः कारणत्वे कादाचित्कत्वं न स्यात्,न च सामग्रीकाद्चित्कत्वात्तथा, तस्या अपि कादाचत्कत्वऽनुयोगतावदस्थ्यादित्यत्त आह सामप्रीति । सामग्रथधीनं कार्यं, तस्याश्च कादाचित्कत्वं सामग्री-
न्यायलरखवतीप्रकासविवृतिः
परमाण्वादावतिष्याप्तिमयादांह प्राह्येति । तथाच षर्मिग्राहकेति । दिक्कालयोः परत्वापरस्वकारणतया सिद्धेर्न घर्मिग्राहकमानलसिद्धं सर्वकारणत्वमिति भावः । नयु अत्वयन्यत्तिरेकामाबिऽपि चे-
