अमिद्धेः, ज्ञानत्वेनानुमत्राचच नापि पारतन्त्र्षेण निरूप्यस्त्रम् । सम्वन्धस्या भावत्यारत्तेः नापि निषव्यनिरूप्यत्वम् अभावप्रतिपक्षस्य निषेध्यस्याभावनिरुक्ति विनाऽनिरुक्तेः । स्वरूपस त्त्वस्य पष्टीमथमाभ्यां विवेकानुपपतेः । सति [१] बुद्धि-
न्यायलीलावतीकण्ठाभरणम्
वभावत्वं तदा शातत्ववानुभूयतत्याद ज्ञातवेनेति । ज्ञातोऽभाव इति सहयोगो न स्याहितानि वार्य म्बष्स्येनि सयोगस्य समवाय स्यचेत्पचे । ज्ञात्यति चेत्यपि द्रष्टब्यम् । अन्योन्याश्रयमाह अभा चेत । स्वरूपसस्वमेवास्तिमित्याशंक्याह स्वरूपंति स्वरूपस्य सत्त्वं सत्तायोगित्व पष्ठी, स्वरूपमेव सम्वमिति प्रथमावा ? आधे सा मान्यादावग्याप्तिः, अन्त्येऽननुगम इति नाभावादिदमपि विवेचकम् । प्रथमपक्षेऽध्यभावेऽतिव्याप्तिरित्यपि द्रष्टव्यम् । सदितिबुद्धिवेद्यत्वं
न्यायलीलावतीप्रकाशः
इत्यन्योन्याश्रयः, घटो नास्तीविबुद्धिविषयत्वं घटेष्यस्तीत्यतिव्याप्तिक्ष्चत्यपि द्रष्टव्यम् । उक्तैनवाभिप्रायणाह ज्ञानत्वनेति । स्वरूपत्त्वं भाव न्वमिति पूर्वे दूपिनेऽपि दूषणान्तर माह स्वरूपप्ति | स्वरूपस्य सत्वं सत्तायोगित्वमिति पष्ठी, स्वरूपमेव तत्त्वमिति षष्ठी, स्वरूपमेव त्तत्त्वभिति प्रथमा वा ? आद्ये लामाम्यादीनां सतायोगित्वाभावादव्याप्तेः विवेकानुपपत्तिरभावाद्भेदानुपपत्तिः, अन्त्ये चाभावेऽपि गतत्वात्ततो भावानां व्यावृत्तधीर्न स्थादित्यर्थ: । यद्वा यदि भावत्वं स्वरूपमेव तदा घटस्य भावत्वमिति षष्ठीप्रथमे न स्यातामित्यर्थः । ननु सदितिधीचेद्यत्वं भावत्वमित्यत आह सदितीति । सत्ताजातिमत्त्वस्य विवक्षितत्वे सामान्याद्यव्याप्तिरिति स्वरूपसत्त्वं वाच्यं तथाभावेऽप्यस्तीत्यर्थः । ननु सत्ताजाति
न्यायलीलावती प्रकाशविवृतिः
वक्ष्यमाणदोषालनकतया विकल्प्य योजयति यत्किञ्चिदिति । यावदभावविरोध इति । भावस्य यावताऽभावन विरोधस्तेनापि निरूप्यो न सोऽत्रा स्तीति योजना । उक्तेनैवात । सहप्रयोगानुपपत्यादिनेत्यर्थः । अभावाद्भदानुपपत्तिरिति । सत्ताजातियोगित्वं भावत्वांमति तद्भावात् सामान्या-
- ↑ सदिति - प्रकाशकृता मतोत्र पाठो बोध्यः ।
