मुकुलीभवन्ति चित्रं परराजकुमारपाणिपङ्गानि ॥
यथावा-
|
अविवेकि कुचद्वन्द्वं हन्तु नाम जगह्त्रयम् । |
पूर्वोदाहरणयोः कारणस्य कार्यविरोधित्वं स्वाभाविकम् । इहतु श्रुतिप्रणयित्वरूपागन्तुकगुणप्रयुक्तमिति भेदः ॥ ८१ ॥
यथावा-
|
जाता लंता हि शैले जातु लतायां न जायते शैलः। |
विशेषोत्यलंकारः ३५
|
कार्याजनिर्विशेषोक्तिः सति पुष्कलकारणे । |
यथावा--
|
अनुरागवती संध्या दिवसस्तत्पुरःसरः। |
इति ॥ कस्यचिद्राजकुमारस्य प्रतापवर्णनम् । कुमाररूपे सूर्ये उदित्ते सति कोः पृथिच्या वलयं मण्डलमेव कुवलयं कुमुदमुल्लासं प्राप्नोति । क्षत्रं क्षत्रियकुलं न भाति । अथच नक्षत्रं भातीति चित्रम् । तथा परेषां राजकुमाराणं पाणिकमलानि मुकुलीभवन्ति संकुचन्ति । अञ्जलिबन्धात्तदाकृतीनि भवन्तीत्यर्थः ॥ अविवेकीति ॥ विवेको विशेषदर्शनं विक्ष्लेषश्च तच्छून्यम् । परस्परं संक्ष्लिष्टत्वातः । कुचंयुगं कर्तृ । जगत्रयं हन्तु नाम । श्रुतिर्वेदः कर्णश्च । प्रणयः परिचयः ॥ ८१॥ यश इतिः॥ कर एव: दातृवात्कल्पतरुः । अत्र पयोधिजन्यात्कल्पतरोः कारणस्य पयोधेरुत्पत्तिः षष्ठी विभावना ॥ जातेति ॥ जातु कदाचित् । कनकलतेव कनकलता कामिनी । गिरिद्वयमिव स्तनद्वयम् ॥ ८२॥ इति विभावनाप्रकरणम् ॥ ३४॥
विशेषोक्ति लक्षयति--कार्याजनिरिति ॥ पुष्कले सहकारिसंपन्ने कारणे सति । प्रसिद्धकारणसमूहे सतीति यावत् । कार्यस्थाजनिरनुत्पत्तिर्विशेषोक्तिः । विशेषस्यानुत्पत्तिनिमित्तस्योक्तिरवगतियंत्रेति व्युत्पत्तेः ॥ अनुरागेति ॥ अनु-
