पृष्ठम्:Laghu paniniyam vol1.djvu/४४

प्रकरणम् ]

२७

शिक्षाकाण्डः ।

विषयस्यैकदेशसाम्ये अधिकदेशव्यापको विधिरुत्सर्गः, अल्पदेशव्यापको- ऽपवादः । अथ न्याय: प्रकृते संचार्यते – आदचि गुणो विधीयते ; आदेचि वृद्धिः । अच् = अक् + एच् । अतोऽत्र गुणविधिरुत्सर्ग: ; वृद्धिविधिरपवादः । तेन च अपवादस्य विषयं परिहृत्यैवोत्सर्गः प्रवर्तते । एवं च (अच् एच् = अक्) ; अतः एचि व्यपकलिते शिष्टः अक् एव गुणस्य विषयः । 'आदकि गुणः, एचि वृद्धिः' इति फलितम् । अवर्ण- स्याप्यपवादो वक्ष्यते ॥ उक्ता एव स्वरसंधावुत्सर्गविधयः ; एभिः कृत्स्नो विषयो व्याप्त इति पट्टिकापर्यवेक्षणेन स्फुटं भविष्यति ॥ आदेशः पूर्वः एचू अ अ ओ एच् परः ऋ ओ अच् अच् ओ गुणः अर् अलू नानी के नाम के य् व् वृद्धिः (यण् अय् यान्तः अव् आय् आवू वान्तः कस्येति सूत्रम् एकादेश: आद्गुणः (१) वृद्धिरेचि (२) पूर्वादेशः इको यणचि (३) एचोऽयवायावः