पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/३२०

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


दशमः सर्गः । २)निधत्से हुतमर्काय स पर्जन्योऽभिवर्षति । ततोऽन्नानि (३)प्रजास्तेध्यस्तेनासि जगतः पिता२० ()अन्तश्चरोऽसि भूतानां तामि (५)वत्स भवन्ति च (३)ततो जीवितभूतरूवं जगतः प्राणदोऽसि च ॥२१ जगतः सकलस्यास्य त्वमेकोऽयपकारकृत् । कार्योपपादने तच त्वत्तोऽन्यः कः प्रगल्भते ॥२२॥ निधत्से इति । हे वी। त्व' अर्काय देवान्तरैताय सूर्याय सुर्यमुद्दिश्येति भावः। हुतं हविः निधत्से ददासि । अनेन सोऽर्कः पर्जन्ध: मेघः भूत्वेति शेषः । अभिवर्षति वृष्टिरूपेण भूतले पततौत्यर्थः । ततः तस्मात् दृष्टेः अनानि शस्यानि जयन्त । तय: अअभ्य: प्रजा: जना: उत्पद्यन्त अध्रभागात भाव: । तेन कारणेन । हेतौ तृतीया । त्व' जगतः जगत्स्थ लोकानामित्यर्थः। पिता रक्षकः असि। अत्र रक्षकत्वेनास्य पिठत्वं न तु जनकटे नेति भावः । उक्तञ्च-*अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्यच्ज्ञायते दृष्टिर्घटेर ततः प्रज।” इति ॥ २० ॥ अन्तरिति । त्वं भूतानां जनानां अन्तश्चरतीति अन्तः करणगमी असि भवसि। तानि भूतानि त्वत्तः भवति जायन्ते च । ततः कारणद्वयात् हेतोः त्व जगतः जगत्य जनानामित्यर्थः । जीवितभूतः प्रणतप्राणदः जीवनदाता च भवसति शेषः । प्राणिनामन्तःस्थितत्वादग्नेर्जीवितभूतत्वं जगदुत्पादकतया भूतनां प्राणदत्वञ्च सिद्धमिति भावः २१॥ जगत इति । हे । त्व' एकः मुख्यः अद्वितीय स्थथुः। “एके ” इत्यमरः । स्मंस्तस्य मुख्याश्चकेवल अस्य सकलस्य (२) नपुंस। (३) प्रजायन्ते । (४) अन्तश्चरशि । (9) त्वक्लवन्ति। (६) त्वत्तो जीवितभूयः।