पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/१२९

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१२८
कुमारसम्भवे ।

क्रमं ययौ कन्दुकलौलयापि या
तया मुनीनां चरितं व्यगाह्यत ।
ध्रुवं वपुः काञ्चनपद्मनिर्मितं
मृदु प्रकृत्या (६)च ससारमेव च ॥ १९ ॥
शचौ चतुर्णां ज्वलतां हविी जां
सुचिस्मिता मध्यगता समयमा ।
विजित्य नेत्रप्रतिघातिनीं प्रभा
मनन्यदृष्टिः सवितारमैक्षत ॥ २० ॥

 क्लममिति ॥ या देव कन्दुकलीलया कन्दुकक्रीडाणि लमं ययौ ग्लानिं प्राप तया देव्या मुनीनां चरितं तीव्र तपो व्यगाश्वत प्रविष्टम्। अत्रोत्प्रेक्षते—ध्रुवमस्या वपुः काञ्चनपझ न सुवर्णकमलेन निर्मितं घटितम्। अतएव प्रकृत्या पन्नस् भावेन मृदु च सुकुमारमपि काञ्चनस्वभावेन ससारं च कठिनमेव । तथा च तदुपादानकत्वादृ व्या वपुषः सुकुमारस्यापि तौन्नतपःक्षमत्वमित्यत्प्रेक्षार्थः॥ १९ ॥

 शुचाविति । शुचौ पीने शुचिस्क्षिता विशदमन्दहासा सुमध्यमा पार्वती ज्वलतां दौप्तिमतां चतुर्णा हविभुजामननां मध्यगता सतौ । नेत्रे प्रतिहन्तौति तां नेत्रप्रतिघाः तिनीं प्रभां सावित्र' तेजो विजित्य । न विद्यतेऽन्यत्र दृष्टिर्यस्याः सानन्यदृष्टिः सत सवितारं सूर्यमैक्षत ददर्श। ‘‘ग्रोक्ष्र पश्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः" इति स्मरण । पञ्च। स्निमध्ये तपरित्यर्थः । तत्र सवितैव पञ्चमोऽग्निः--"प्रति सविता सवितैवाग्निः ” इति श्रीतलिङ्गात् ॥ २० ॥


(९) हि।