पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/१२३

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१२२
कुमारसम्भवे

कदाचिदासनसखीमुखेन सा
मनोरथज्ञ पितरं मनस्विनी ।
अयाचतारण्यनिवासमात्मनः
फलोदयान्ताय तपसमाधये ॥ ६ ॥
अथानुरूपाभिनिवेशतोषिणा
कृताभ्यनुज्ञा गुरुणा गरौयसा।
प्रजासु पश्चात् प्रथितं तदाख्यया
जगाम गौरो शिखरं शिखण्डिमत् ॥७॥
विमुच्य सा हारमहार्यनिश्चया
विलोलयष्टिप्रविलुप्तचन्दनम् ।

प्रतीपयेत् प्रतिकूलयेत्। प्रतिनिवर्तयेदित्यर्थः। निजप्रवर्ग पय इवेष्टार्थाभिनिविष्टं मनो दुर्वारमिति भावः । अत्र दीपकानुप्राणितोऽर्थान्तरन्यासालङ्करः ॥ ५ ॥

 कदाचिदिति । अथ कदाचित् मनस्विनी स्थिरचित्त सा पार्वत मनोरथशमभिलाषाभिश्च पितरं हिमवन्तमासद्वासस्याप्तसंखौ सैव सुखसुपायः ॥ “सुखं निःसरणे वन प्रारम्भोपाययोरपि” इति विश्वः । तेन । फलोदयः फलोत्पत्तिरन्ती ऽवधिर्यस्य त तपःसमाधये तपोनियमार्थमात्मनः स्वस्वारस्थनिवासं वनवासमयाचत । “ड्रायु-४ इत्यादिना दिया मैकत्वम् ॥ ६ ॥

 अथेति । अथ गौरी अनुरूपेण योग्येनाभिनिवेशेनाग्रह तुषतीति तथोक्तो न गरीयसा पूयतमेन गुरुण पिया जाताधनुश तपः कुर्विति सुतानुमतिः सती पद्यत्तपःसिबुत्तरकालं प्रज्ञासु जनेषु तदाख्यया तस्य गौर्योः संज्ञया प्रश्रितम् । गौरौशिखरमिति प्रसिद्धमित्यर्थः। शिखटिम । न तु हिंसप्रशिप्रचुरमिति भावः । शिखरं ऋधं जगाम ययौ ॥ ७ ॥