सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:हितोपदेशः.djvu/१०४

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
(१०४)
[ हितोपदेशे-
 


 यातु, प्रस्तुतमनुसवीयताम् । मलयाधित्यकाया समासितो वर्तते चित्रवर्णो राजा तदधुना कि विधेयम् ।' मत्री वदति - ' देव । आगतप्रणिधिमुखान्मया श्रुत तन्म मन्त्रिणो गृस्योपदेशे यच्चित्रवर्णेनानादर कृत । ततोऽसौ मूढो जेतु शक्य । तथा चोक्तम्-

लुब्धः क्रूरोऽलसोऽसत्यः प्रमादी भीरुरस्थिरः ।
मूढो योधावमन्ता च सुखच्छेद्यो रिपुः स्मृतः ॥ ११०॥

 ततोऽसौ यावदस्मद्दुर्गद्वाररोध न करोति तावन्नद्यद्रिवनवर्त्मसु तद्बलानि हन्तु वारसादय सेनापतयो नियुज्यन्ताम् । तथा तोक्तम्-

दीर्घवर्त्मपरिश्रान्तं नद्यद्रिवनसंकुलम् |
घोराग्निभयसन्त्रस्तं क्षुत्पिपासार्दितं तथा ॥ १११ ॥
प्रमत्तं भोजनव्ययं व्याधिदुर्भिक्षपीडितम् ।
असंस्थितमभूयिष्ठं वृष्टिवातसमाकुलम् ॥ ११२ ॥
पङ्कपांसुजलाच्छन्नं सुव्यस्तं दस्युविद्रुतम् ।
एवंभूतं महीपालः परसैन्यं विघातयेत् ॥ ११३ ॥

अन्यच्च-

अवस्कन्दमयाद्राजा प्रजागरकृतश्रमम् ।
दिवास्रुतं समाहन्यान्निद्राव्याकुलसैनिकम् ॥ ११४ ॥

 अतस्तस्य प्रमादिनो बल गत्वा यथावकाश दिवानिश घ्नन्त्वस्मत्सेनापतय. । तथानुष्ठिते चित्रवर्णस्य सैनिका सेनापतयश्च बहवो निहताः । ततश्चित्रवर्णो 'विषण्ण' स्वमन्त्रिण दूरदर्शिनमाह - ' तात । किमित्यस्मदुपेक्षा क्रियते । कि क्वाप्यविनयो ममास्ति । तथा चोक्तम्-

न राज्यं प्राप्तमित्येव वर्तितव्यमसांप्रतम् ।
श्रियं ह्यविनयो हन्ति जरा रूपमिवोत्तमम् ॥ ११५ ॥

अपर च-

दक्षः श्रियमधिगच्छति पथ्याशी कल्पतां सुखमरोगी ।
उक्ता विद्यान्तं धर्मार्थयशांसि च विनीतः ॥ ११६ ॥'