________________
॥ अथ सप्तमोऽध्यायः प्रारभ्यते ॥
तत्रैकोनत्वारिंशत्क्षेत्राणि[१] सन्ति ।
अत्राङ्कैर्गणितप्रकारा निरूपिताः ॥
१ अङ्को नाम रूपाणां समुदायः। तन्मते रूपेऽङ्कत्वाभावः । अन्ये तु गणनायोग्यमङ्कं वदन्ति तन्मते रूपेप्यङ्कत्वमस्ति गणनायोग्यत्वात्।
२ यत्र लघ्वङ्को बृहदङ्कादसकृत् शोधितः सन्[२] बृहदङ्को निःशेषः स्यात् तदा लघ्वङ्को बृहदङ्कस्यांशोऽस्ति। बृहदङ्को गुणगुणितलघ्वङ्कतुल्योsस्ति।
३ यस्य भागद्वयं समानं भवति स समाङ्को ज्ञेयः।
४ यस्य भागद्वयं समानं न भवति स विषमाङ्को ज्ञेयः।
५ समाङ्को यद्येकेन हीनोऽधिको वा भवति सोऽपि विषमाङ्को ज्ञेयः।
६ समाङ्को द्विविधः । एकः समसमः ८। एकः समविषमः ६।
७ समसमो यथा। समाङ्कः समेन ह्रियमाणः समा लब्धिः प्राप्यते स समसमः।
८ यः समाङ्कः समेन ह्रियमाणः विषमा लब्धिः प्राप्यते स समविषमो ज्ञेयः।
९ अथ विषमविषमाङ्कलक्षणम्। विषमाङ्को विषमेण ह्रियमाणः विषमा लब्धिः प्राप्यते स विषमविषमाङ्कः। यथा नवांङ्कः( ९ ) त्रिभक्त: त्रयं प्राप्यते।
१० योऽङ्को रूपातिरिक्ताङ्केन निःशेषो न भवति स प्रथमोऽङ्को ज्ञेयः। यथैकादशाङ्कः।
११ यो रूपातिरिक्ताङ्केन विभागार्हः स योगाङ्को ज्ञेयः।
