कथं च वादिनो गम्यः सरी अश्यनुवादिनः। सङ्कमेतद्यतत्यलोके हीनं नैवं गुणाधिका। विद्वेतं च वेिवदत्यन्यस्योत्कर्षहेतवे । जनश्रुतिकतायां तु सत्यां षड्जस्य स्विर । उभयेर्मध्यवर्तित्वाद्नुवाद्येव संमतः। लेोकेऽपि मध्यवर्ती स्यादुभयोरनुवादवान् । कालसेन महीन्द्रेण लेोकवृत्तानुसारत वाथादिसंज्ञा लोकानुसारिण्यः संप्रवर्तिताः । एवमुक्ततयाख्याता सरिगा एव ते स्वराः । स धनित्वेन तेषां हेि मध्यमेऽवधिमाश्रित यद्भआणि स्वरस्थानश्रुतेरन्तरगोचराः । अस्पृशाझेब जनयेत्स्वरवायुः श्रुतेरह तदचारु यतो दारुवीणायां सारणवेिधौ । प्रवृतातुलहुंकारप्रयोगेऽध्यक्षगोचर अन्तरालश्रुतिस्थानस्पर्शः संजायते स्फुटः। स तु प्रथममञ्जयः श्रीरागच्छाययाऽपि च । कामोदाभीरिकयोश्च छायया दृश्यते बुधैः । अत्रोदाह्रियते श्रीमन् मातृगुप्तवचो यथा । गीयमाने स्वर: श्रेतुः स्वसंवेद्योऽणुशः क्रमः । श्रूयमाणः पुनर्नाद एक एवान्यरञ्जक ।। संप्रदायविधानातः परं श्रुत्यपकर्षणम् अलङ्कारकृताभ्यासैः शरीरेऽपि श्रुतिक्रम कम्पितान्दोलनकृतौ स्वराणां दृश्यते स्फुटः। षड्जमध्यमयेः कार्य कार्यरक्तिविशेोधकृत् काकलित्वादिना धेन यस्या गृह्यते श्रुतिः। सा तु सस्यैव तानस्य थतस्तत्क्षेत्रगोचर तस्मादन्तरकाकल्यौ समयोर्न पृथङतै। साधारणं नामान्तरस्वरता । कस्मात् । द्वयोरन्तरे योऽर्थो भवति स साधोरण: । साधारणस्वरूपः शिशिरस्य वसन्तस्य मध्यस्थस्समयो यथा । साधारणतयोरेव गीते साधारणस्वरः ९६७ तद्वद्वेधा भवेवाद्य रक्षरसाधारणं परम् जातिसाधारणमिति तयेराग्रे चतुर्विधम् यदा श्रुतिसमुत्कर्षात् स्वनेो लुप्तश्च न स्फुटः । गीतझैः शीयते गेयं स्वरसाधारणं तदा । अत्युत्कर्षस्तु सपयो न भवेद्विधयोरपि । गन्यास्ताभ्यां तु सांक स्वरव्यक्तिर्नलभ्यते । पारिशेष्यादतो गन्योः श्रुत्युत्कर्षस्फुटो भवेत्। गान्धारो वा निषादो वा विकृतो यः गीयते ।। तव श्रुतिसमुत्कर्षाद्भातव्येऽसौ मनीषिणा काकलीसैयुतो यश्च यश्च स्याद्न्वरान्वितः । क्षगन्योरप्रयोगोऽपि प्रेोक्तो वेसरषाडवः। मतङ्गीनां स्वरत्वेऽपि प्रयोगोऽत्यनयोस्ततः ।। निषादः काली रूपो गान्धारश्चान्तरात्मकः । न स्वरो गण्यते तद्वैरनंशत्वाल्पतावशात् ।। धड्जत्याचे श्रुतीक्रामम् निषादः काकली भवेत्। निषादृषडूजयोरेष यतस्साधारणः स्मृतः । अस्यास्साधारणत्वं स्याद्धर्मस्साधारणे हि तत् भध्यमाद्ये श्रुतीक्रामन् गान्धारस्त्वन्तरो भवेत्। साधारणेोऽयं गमयेोरस्य धर्मस्य यो भवेतू । साधारणं तु तद्ज्ञेयमत्र साधारणं बुधै पूर्वं षडू समुचार्य काकलीदैवतैौ तत त्रिकोणचारी या चारी त्वनुलेमविलोमंगा स्वस्थाने स्थापितपदा ततस्तत्रापि कुट्टिता। सानुलोमविलेमाख्या वारीयं परिकीर्तिता सामान्याभिनय अथ ब्रवीमि सामान्यविचित्राभिनयौ क्रमात्। यश्च वागङ्गसत्वैस्तु सामान्येनोपकारिभि । निष्पाद्योऽमिनयः सोऽयं सामान्याभिनयः स्मृतः । स भचेतूिविघस्तत्र सत्त्वभूयिष्ठ उत्तमः। समसत्वो मध्यमः स्यात्सत्वहीनोऽयम: स्मृतः ।
