सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:भरतकोशः-३.pdf/२५८

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

ललाटतिलकम् तदा ललाटतिलकं विद्याधरगतौ मतम् । मीतमुक्तावली देवेन्द्रकृता ताले ललितसंज्ञे स्यात् द्रतद्वन्द्वे लघुर्गुरुः। ललितम्-पौरुष ललितं स्यान्निधिकारं शृङ्गाररसचेष्टितम् अनुल्बणश्च मधुरो दृष्टिभूविभ्रमान्वितः । सुकुमारोऽङ्गविन्यासस्त्रीणां ललितमुच्यते । स एव मृदामित प्रेक्तो ललितगाढस्तु पलौ शीर्षदेशस्थौ ललितै कलेिनै बुधैः। चतरश्रीः भजन्तौ तौ शिरःस्थावचलौ करौ ।। ललितैौ च परे प्राहुरन्ये च खटकामुखैौ । शनैः प्राप्य शिरोऽन्योन्यलझाप्रैौ ललितौ विदुः॥ हम्मीरः ललिता भाषा तथैव ललिता भाषा प्रहांशान्यासचैवता रिगमैभूरिभिस्तारमन्त्रैर्युक्तार्धमन्द्रभाक् । रितारा भिन्नषङ्जोत्था रिलोपातू षाडवा भता ।। मतङ्गस्य मते पूर्णा टकभाषेवललेिता महापन्यासषड्जभाक् । पञ्चमर्षभहीना च तारगान्धारधैवता । धङ्जानु मन्द्रा बहुला मध्यस्वरविराजिता । ललिता ललितैः स्यानैर्ललितैरुत्कटस्वरेः । वेमभूपालः | मङ्गामे विनियोंक्तल्या बीरोत्साहविवर्धनी ।। वेमभूपाल कुन् ठक्षभाषैव ललिता ललितैरुत्कटैः स्वरै षड्जांशग्रहणन्यासा षङ्कजमन्द्रा रिपोज्झिता ।। लहरीचक्रसुन्दरम् एकस्मिन्नाभिदेये तिर्यग्लुठति हस्तके । ततोवामं सपर्यन्तं परं प्राप्य पराङखम् ।। कर्मणां दोलने नाडी प्रसार्य ............ ( क्षिप्तमन्तरमाक्षिप्य शिरसः पार्श्वयोर्द्धयोः ।। विलोड्य पार्श्वयोस्तोकं यद्विलासेन जायते । तद्वादि तदासद्भिर्लहरीचक्रसुन्दरम नाभिक्षेत्रसमीपस्थो तिर्यग् लुठति चैकके अपरं तु पराचीनमान्दोलेितसमर्पणाम् । नीत्वा वामांसपर्यन्तं बहिरेव प्रसार्य च करमन्तः प्रसाथैकमर्धसध्यापसव्ययोः । विलोड्य पार्श्वयोर्मन्दं विलासेन तु यद्भवेत् । प्रकीर्तितं तु तद्वीरैः लहरीचक्रसुन्दरम् । ङ्गीतमुक्तावली देवेन्द्रत लहरीभेदा लहरी त्रिविधा ज्ञेया भङ्गलारम्भसंज्ञका । आनन्दवर्धिनी कीर्तिस्तासां मेऽथ लक्षणम् । मोक्षदेव धुचिताभ्यां पदाभ्यां चेद्धतमानेन वेगत पाष्णिश्च संस्पृशेद्भमेिं गच्छेत्सा लाव की गतिः सङ्गीतमुक्तावली देवेन्द्रकृता समपदजनितं पात्रं कटौ न्यस्यार्थचन्द्रकम् पञ्चमेन कटरूध्दै भ्रामयेलावणी तदा । लासः स्त्रीपुंसयेोभवः तत्राहीये तु तद्धिते । सा धात्वर्थे लास्यशब्द. कामोलासनहेतुक लासस्वरूपम् भावः स्रीपुंसयोलॉसहेतु मृद्वाङ्गहारवत्। देन्यैरेवेोपदिष्टत्वात्प्रायः स्त्रीभिः प्रयुज्यते कुम्भ नुत्तरायलि