पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/१०४

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
९२
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने

इति ।

 रुमण्वान्-- वसन्तक ! किमिदानीं चिम्यते ।

 विदूषकः-(क) एवं चिन्तेमि महन्तो खु भवदो पयचों विव- जिस्सिदि ति ।

 उभौं—न खतुं वयं विज्ञातारः ।

 विदूषकः--(ख) अहं पुटमं पच्च भवन्तो ।

 यौगन्धरायणः—अथ किंकृता कार्यविपतिः ।

 विदूषकः-(ग) वच्छगअस्स अत्तकयदाए ।


 (क) एवं चिन्तयामि महन् खलु भवतः प्रयते विपत्स्यत इति ।

 (ख) अहं प्रथमं पश्चाद् भवन्तौ ।

 (ग) बसराजस्यारमकार्येतया ।


 इतिशब्दो विज्ञाप्यसमाप्तौ । पुनर्विज्ञप्यप्रपञ्चसन्देशेन चानेन यः खम पैगम्यः पूर्वविज्ञापितस्यार्थस्याकारःस एवैतदङ्कोपोद्वातेऽस्माभिः प्रदात्रीतो वे दितव्यः ।

 वैगन्धरायणवाक्यश्रवणेन चिन्ताकुलतामिव जनितां वसन्तकस्यालक्ष्याह--- वसन्तकेंस्यादि । चियत इत्यस्य स्थाने ‘भवता विचार्यते’ इति कश्चित् पाठः ।।

 एवृत्रमित्यादि । विपरयते विफलिष्यति ॥

 नेत्यादि । विज्ञातरः अर्थात् प्रयत्नविपत्ति कारण ।

 अहमित्यादि । विज्ञातेति विपरिणतमिह संबन्धनीयम् । अहं प्रथमं विश- त्, पश्चाद् भवन्तौ मन्मुखेन विज्ञात्रावित्यर्थः ।

 अथेत्यादि । किंकृता केन हेतुना कृता । कार्यविपतिः कार्यस्य स्वामिबन्ध - मोचनपूर्वकौशाम्बीप्रयणरूपस्य विपतिः विघटना ॥

 बच्छेति । वत्सराजस्य, आरमकार्यतया आत्मनः आरममत्रस्य कथं यस्य सः आरमकार्यः आरममात्रसंबन्धिन्यस्मद्गोचरे कस्मािश्चत् कार्यं व्यासक्त इत्यर्थः । तस्य भावस्तत्ता तया हेतुना । ‘अण्णकव्यदाए' इति पाठे अन्यकार्यतयेति च्छा या । अन्यद् आरममोचनकौशाम्बीप्रयाणातिरिक्तं कार्यं यस्य तस्य भावस्तत्र तयेत्यणैः ।