पाधिसामान्यम् । तथापि समानधर्मादिदर्शनं कथं हेतुतया
व्यवतिष्ठेनेति चेन्, सत्यम् । किन्तु कोटिद्वयविज्ञाप्तिरस्य कारणम् ।
सा च स्मृतेवांच्याद्वा । स्मृतिश्च समाधमंदर्शनादन्यतो वेति
न्यायलीलावतीकण्ठाभरणम्
ध्येऽवच्छेदसामान्यामावो हेतुरिति न साध्यावशिष्ट्यम्, उपाधिरण्यबच्छेदको यदवच्छेदेन वर्त्ततां तन्नास्तीनि वाऽर्थः । नन्वन्वयविशेपगम्यं साधारणवमैदर्शनानामननुगमात् संशयकारणत्वं न स्याद्यदि कार्य्ये जातिविशेषो न स्यादित्याह तथापीति कोटिस्मरणं च विशे षादर्शनं च संशयकारणं, त च्चानुगतमेव साधारणधर्म्मदर्शनादि तु तत्रोपक्षीणमिति नाननुगम इत्याह सत्यमिति । ननु तृणादयो विशेषा
सायलीलावतीकाशः
भावो घटाभावस्तथात्र निरूपको नास्तीत्यर्थः । नन्वत्रोपाध्यभावे साध्येऽवच्छेदकाभावादिति साध्याविशिष्टो हेतु परम्परासम्बद्धस्यैवावच्छेदकत्वात् तस्यैवोपाधिपदार्थत्वात् । अत्राहुः । उपाधिदेनात्र प्रवृत्तिनिमित्तरूपो विशेषो दिवश्चितः, तथाच तस्यावच्छेदक विशेषस्याभावे साध्यवच्छेदक सामान्याभावो हेतुः । ननु यदि संशयेऽवान्तरविशेषो नास्ति तदा व्यभिचारात् सामानधर्मादिदर्शनस्य तंत्र कारणतापि न स्यादिति कारणविशेषव्यङ्ग्यो जातिविशेषः संशये मन्तव्य इत्याह तथापीत । साधारणधर्मदर्शनं न संशयहेतुः तस्य कोटिस्मरण एवोपक्षयात अत एव कचिददृष्टादपि कोटिस्मस्मरणे संशय इत्याह किन्विति । अस्य संशयस्येत्यर्थः । असाधारणधर्मोऽनध्यवसायमात्रजनकोऽत्र दर्शन संशयहेतुरेव न भवतीति भावः । यद्यपि स्मृतिरपि शतिरेव तथापि ज्ञप्तिसामान्ये तद्विशेषस्य हेतुत्वमभिप्रेत्याह सा चेति । अन्यतो वेति । न्यायदर्शनाभिप्रायेणोक्त्तम्, असाधारण धर्मस्यात्र दर्शनेऽनध्यवसायमात्रजनकत्वात् । परम्परयेत्यन्वयव्यतिरेकानुविधानमपि समानधर्मदर्शनस्य समर्थितम् ।
न्यायलीलावतीप्रकाशविवृतिः
पलक्षणं चाक्षुषत्वायुपलक्षणमित्यर्थः । इतोपि संशयन्त्रैविध्यमयुक्तमित्याह असाधारणधर्म इति हेतुद्वयमभिप्रेत्य उपचर्य, तथाच सुवर्णेन धनीतिवदौपचारिकः प्रयोग इत्यर्थः । असाधारणोति । विप्रतिपत्तिस्तु
