हे ऽतिरिक्त्तकोटेरासत्त्वात्[१]
। तत्रैवौल्वणन्वानुल्वणत्वे इति चेन् ।
न । प्रमेयत्त्वादौ कम्यचिहिविग्हसाहचर्यस्यैव भूयस उपलम्भात्
हस्तसमाचरितत्वात । विलक्षणकारणोपलक्षितेऽत्रान्तरजातिभेदोस्तीति चेनृ, न तस्य साक्षात्कारित्वादिना परापरभावा
भावप्रतिक्षिप्तत्वान । अवच्छेदकाभावादेव न घटाभावादिवदु-
म्यायलालावतोमरण-सम्धबृतिप्रकाशोहासिता
न्यवलीलावतीकण्टा भरणम्
इदं बडिमनवेन्यत्र ओटिवटवाभावान्नोभयविधिप्राधान्यमित्यर्थः । तत्रैवेति । कोटिद्वय एवेत्यर्थः । बहिसावाभावकोटिक संशये प्रमेयत्वा दिः साधारणो धर्म्मो वाच्यस्तत्र च साहचर्यवाहुल्यं पुरुषभेदेनानि यतमिति संशयव्यवस्थापत्तिरित्याह प्रमेयत्वादाविति । ननु कारणव्यं रयः संशय जातिभेदोऽस्तु प्रत्येकं लक्ष्यतावच्छेदक इत्याह विलक्षणति । तस्येति । चाक्षुषत्वादिना वापरभावानुपपच्या नैवमित्यर्थः । साक्षात्त्वादित्यतद्गुणसम्विज्ञानो वहुव्रीहिः सत्प्रतिपक्षस्थले द्वाभ्यां हेतु भ्यां मिलित्वा संशयरूपानुमिनिर्जन्यत इति मतमाश्रित्य वा । ननु घटाभावत्वं यथोपविलामान्यं तथा प्रकृतेऽपि सामान्यत्रयमस्तु लक्ष्यत्रयभेदकमित्यत आह अवच्छेदकति । अवच्छेदकविशेषाभावे सा-
न्यायलीलावतप्रिकाशः
रुपस्थित गोविधिनिषेधयोः प्राधान्यमिति रुपान्तरेणोपस्थिते धर्मिविशेषे विशेषलक्षणविधानमित्यर्थः । तत्रैवेति । वह्निमत्त्वभावाभाव एवेत्यर्थः । मिलक्षणेति । यद्विशिष्टे संशवे समानधर्मदर्शनादेः कारणत्वं स जातिविशेषः कारणविशेषत्र्ययोऽस्नीति तद्वानेव धर्मी संशयवि शेषलक्षणेस्त्वित्यर्थः । तस्येति । साक्षात्कारित्वमत्र चाक्षुषत्वोपलक्षणं शब्दलिङ्गादेरसंशायकतया साक्षात्कारित्वव्याप्यत्वे जातिविशेषस्य दोषाभावात् । ननु जात्यात्मक सामान्याभावेऽपि उपाधिरूपसामान्यं घटाभावत्वादिवत्स्यादित्यत आह अवच्छेदकेति । यथा घटनिरूप्योऽ-
न्यायलीलावतीप्रकाशविवृतिः
मेव लक्ष्यतावच्छेदकमिति नोक्त्तदोष इति भावः । चाक्षुषत्वो
- ↑ स्भावात इति प्रा० पु. पाठः
