त्यिन्नानाच्च । गुणवत्त्वाच्च दव्यम् । संख्यासब्द[१]वेगादयोऽपि हि शब्दधर्मा अनुभूयन्ते । न चरोपोऽयम् , अकव्दधर्माणां श्रोत्रावेत्वेनाग्रहणाद् । न चेद्रियान्तरोपनीतं तिक्त्तो गुड इतिवरस्यात् । तेन तदानी [२] प्रतीतावपि संख्यादेः श्रोवेण प्रतीतेः । न च
न्यायलछछरखवतीकण्टाभरणम्
त्वन्तर्मांह भ्त्यभिन्ञानाच्चेति । तावत्कालम्थैर्य्यसिद्धौ नाशकान्तराभावान्नित्यत्वाज्तिद्धिरिति भावः द्रव्यत्वे हेत्वन्तरमाह-द्रव्यमिति । गुणवत्त्वे हेतौ प्रमाणमाह संब्येति । वेगेन शब्दो दुरं गत इत्यनुभवो वेगेऽपि मानमिच्यर्थः। अश्ब्देति । आरोपात्तद नुपपत्तोरित्य्थैः । तनेति । इन्द्रियान्तरेणेव्यथैः । तथाच नाचुभूयमानारोप इति मावः । ननु स्मय्य॑माणा-
म्यायलीलवतीप्रकाशः
निव्यज़्चेति । यद्यपि प्रत्यभिज्ञानमान्न नित्यत्वसिद्धिः, तथापि नाशकर्वाभिमतसद्धावेऽपि तत्सत्त्वे “तावत्कालं स्थिरं चेनमि"ति न्यायान्नित्वत्वल्तिद्धिरित्याह प्रत्यसिज्ञानाच्चेति । निरव्यवेन्द्रियजस्यप्रत्यामिज्ञानविषयत्वमत्र विवक्षितमतो घटादौ नानैकान्तिकमित्थन्ये । वेगादथ इत्यादिपदेन महत्त्वादि संग्रहः । नच विरोषगुणवत्त्वाभावेन तस्याभ्रस्यश्चत्वं तद्वत एव द्रव्यस्याध्यक्षत्त्रादिति वाच्यम् । नादस्य विशेषशुणस्य शब्दनिष्ठतया प्रतीयमानत्वात् । अशब्दधभौणामिति । इन्द्रियान्तरवेद्यानामित्यर्थः, अन्यथा राठ्दे व्यभिचारात् । तेन-इन्द्रि-
न्यायरीलावतीप्रकाशविवृतिः
तथापि सङ्खयागुणवत्त्वादिलक्षणविग्रयुक्त्तोऽयं सन्देहः क्ष्रोचस्य राब्दग्राहकल्वनिश्रयादिति नोपाधिमात्रोच्छेदः स्वाभाविकसंशयस्थल एव तस्य दोषत्वादिति वदन्ति । प्रसत । उपेश्चानर्हत्वं चास्य निरवयवेन्द्रियद्र०यत्वे निव्यत्तापत्तिः पूर्वानुमाने प्रतिक्रुरुतकंपराघाति इष्टापत्तिप्रतिपादतकयेति भावः । यघपोति । घटादौ व्यभिचारादिति शेष; । तथापीति । तथाच किञ्चित्कालीननाशाभावे प्रत्यभिज्ञया विषयीकृते कालान्तरीयनाशाभाविन च नाशका मावादवचरुत्ते(?)नित्यतासिद्विरिति भावः । निरयवेति । न चानाःगनाजुमवानन्तरं यस्थ सुखस्य