पृष्ठम्:Kumarasambhavam - Mallinatha - 1888.djvu/९८

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
९७
तृतीय: सर्ग: ॥

तमाश विघ्नं तपसस्तपखौ
वनस्पतिं वन इवावभज्य ।
स्वौसन्निकर्ष (२)परिहर्तुमिच्छ
न्नन्तर्दधे भूतपतिः सभूतः ॥ ७४ ॥
शैलात्मजापि पितुरुच्छिरसोऽभिलषे
व्यथ समय ललितं वपुरात्मनश्च।
सख्योः समक्षमिति चाधिकजातलज्जा
शून्या जगाम भवनाभिमुखौ कथञ्चित् ॥७५॥
(३)सपदि मुकुलिताक्षीं रुद्रसंरक्षभीत्या
दुहितरमनुकम्पायामद्रिारादाय दोस्र्याम् ।

 तमिति । तपस्वी तपोनिष्ठो भूतपतिः शिवः तपसो |वन्नमन्तरायभूतं तं काममा वचोऽशनिर्वनस्पतिं वृक्षमिवावभज्य भवा स्त्री सन्निकर्षे स्त्रीसबिधानं परिहर्तुमिच्छन् । सस्यगर्थे हेतुत्वादिति भावः । सभूतः सगणः सत्रन्तर्दधे ॥७४॥

 शैलात्मजेति ॥ शैलात्मजा पार्वत्यप्युच्छिरस उन्नतशिरसो महतः पितुरभिलाषं हरो वरोऽस्त्विति मनोरयं ललितं सुन्दरमासनो वपुख व्यर्थं निष्कलं समर्थं विचायं सख्योः समलं पुर इति च हेतुनाधिकं जातलज्जा। समानजनसमक्षमवमानस्यातिदुःसहत्वादिति भावः। शून्या निरुत्साहा सती कथञ्चित् यज्ञ था भवनस्याभिमुख जगाम ॥ ७५ ॥

 सपदीति । सपयद्भिर्हिमवान् रुद्रस्य संरम्भात्कोपादीत्या। ‘संरम्भः संभ्रमे कोपे” इति विश्वः । सुकुलिताक्षीं निर्माशिः नेब्राम् । “बहुब्रदो सयोः स्वाङ्गात् षच्” इति षचुः ग्रन्थयः *धिनौरादिभ्यश्च” इति डीष् । अनुकम्पितुमहमनु


(२) परिहर्तुकामः सोऽन्तर्दधे । (३) अथ सः।