मध्यसाधक कालRTध्यथः । f«नपः सवित्रे जगदेकधहर्ष जगप्रतिस्थतिनाशहेतवे । ग्रंथीमयाय त्रिगुणप्रधारिखे विरञ्चिनारायणशङ्कराश्रमे” इति ॥ अत्र स्वेदयकाले निद्रितं जगत सचेतनं करोतीति बदलरूपश्च । तसे भrजदन जगतः स्थुिलरिति विष्णुरूपश्च । स्नानकाले जगले निद्रारूपसंहारं करोतीति महेश्वररूपत्वम् । अतस्त्रयीमयत्वक्षु । अत एव सत्त्वजस्तमलक्षणत्रिगुणात्मत्वभिति वदन्ति । तथा चैकस्य जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतुवं नासम्भवतीत्यर्थः । डुवम् । “ब्रिकलिलं सकलं गुरुनिष्ट्रय खप्रद कारयन् मुद्रया । तनयसीव जगद्वनदायकः समुदयचिधिरूएतयाऽनया ॥ मन्दिने तद्विविधैस्पर्धेः पानीयपानाददनादमीम् । संतर्पय बिश्त्रमनन्तशक्तिरनन्तरूपेण दिनाधिनाथः । सायंसमये संवृतसकलार्थं जगदवं भानुः । निद्रामधदअस्माच्छङ्कररूपेण संहति”-इति ॥ पितामहसेमवसिष्ठरेमकपैतिशदिभ्यः पूर्वंगणकशास्त्रप्रणेढी द्विवस्वसः प्रसादात् कस्य विद्रचनेयं प्रादुर्भविष्यतीति सूर्यसि- इस्लक्तिश्रवणाच्च श्वेचीमाशंसनं युक्तमित्यन्ये । एतेन ज्योति:शा स्त्रेऽखिलकर्तृत्वं सूर्यस्य । अत्र कालस्य मुख्यतया तस्य सूर्यधीभ- त्वदिति परम्परया दर्शितम् । ननु सूर्यस्य यद्दधावदृष्टानुरूपेख शुभाशुभसूचकस्यं न त्वभीष्टफलदने शक्तिस्तत्कथं श्वशंसनं सूथैस् कृतमल अह र जलक्षिनीबन्धाविति । स्वेदये कमलघिकलात् कवियोबन्धी । ननु जलज्जातं जलज्ञमति व्युत्पत्या वेथकाले कुमुदखिलभाधारः कमलिनील किं नेक्तं लrधारण्येन जलधि नीति अयमुक्तमसि चेव । चन्द्रोदये कुमुदवसाच्चन्द्रश सूर्यस्य कुमुदविकासे हेतुत्वात् । तथा हि ‘ग्रहद्दीवारोलका’ इत्युक्त्वा चन्द्रस्याम्बुलक्ष्य स्वरः अभवत् । ‘तंजर्सी मेलकः सूर्यः’ -इत्यु-
पृष्ठम्:सिद्धान्तशिरोमणिः (मध्यमाधिकारः).pdf/१४
दिखावट