ऋग्वेदे सभाष्ये [ अ४ अ ७ व २८. त्यामुग्रमव॑से चर्पण॒ीस राज॑न् दे॒वेषु॑ ह॒महे । विश्वा॒ा सु नो॑ वि॒थुरा पि॑ब्द॒ना च॑सो॒ोऽमित्रा॑न्त्सु॒पहा॑न् कृधि ॥६॥ त्वाम् । उ॒ग्रम् । अव॑से । च॒र्ष्ण॒ऽसह॑म् । राज॑न् । दे॒वेषु॑ । इ॒महे॒ । वि॒िवः॑ । घृ॒ । नः॒ः । वि॒यु॒रा । पि॒न्द॒ना । बसो इति॑ । अ॒भिना॑न् । सु॒सह॑न् । कृ॒धि॒ ॥ ६ ॥ २११० स्कन्द० त्वाम् उयम् असुराणाम् उपरि रम् अवसे रक्षणायाऽऽत्मनः चर्षणीसहम् शत्रुमनुष्याणाम् अभिभवितारम् हे राजन् । दीप्त ! ईश्वर ! वा देवेषु निर्धारण एपा सप्तमी । देवानां मध्ये हूमदे माह्वयामः । अत्यन्त मरवात् तवैव धात्यन्तसमर्थत्वाद् देवानां मध्ये पालनार्थं त्यामेव वयम् वाह्वयामो नान्यं इञ्चिदित्यर्थः पुतज्ज्ञात्वा विश्वा सर्वग्राय हितोयाबहुवचनस्याकारः सर्वान्। सु इत्ययं च कृषीत्येतेन सम्बन्धयितभ्यः | नः अस्माकम् विथुरा व्यथिर्मंणार्यः । विधुरान् भयशीलान् पिन्दना पिउदतिः शब्दकर्मा क्षरणकर्मा वेति व्याचक्षते । पीडाहेतुक कणितादिशब्दकारिणः क्षरितान्' वा मोढनावस्थातोऽपि न्यूमीभूतानित्यर्थ: । है वसो | वसुः प्रवचनः अम्तर्निहितमत्वर्थश्च | घनवन् ! इत्यर्थः | अमित्रान् वैरिणः सुमहान् स्वभिभवात् सु कृषि सुठु कुरु ॥ ६ ॥ चेट लाम् उद्गूर्णम् रक्षणाय मनुष्याणां सोढारम् राजन् । देवानां मध्ये हवामहे | विश्वानि मुटु अस्माकम् कम्पवितॄणि विन्दनानि रक्षांसि हुआरपि शब्दवन्तः ? इति उपन्दिः' ( निघ १,११ ) इति वाहूनामसु दृष्टम्", अमिशान्— च सुष्टु सोहन्यान् कुरु ॥ ६ ॥ यदि॑न्द्र॒ नहु॑प॒ष्व ओजो॑ नृ॒म्णं च॑ कृ॒ष्टिषु॑ । यद् वा पञ्च॑ वी॒नां द्यु॒म्नमा भ॑र स॒त्रा विश्वा॑नि॒ यो॑स्य ॥ ७ ॥ पत् । इ॒न्द्र॒ । नाहु॑षीषु । आ 1 ओज॑ः । नृ॒म्णम् । च॒ । कृ॒ष्टिषु॑ । यत् । वा । पञ्च॑ 1 क्ष॒नाम् । व्र॒नम् । आ । भर | स॒न्ना | त्रिश्वा॑नि । पो॑स्य ॥ ७ ॥ स्कन्द० है इन्द्र नाहुषीषु नहुपा मनुष्यालेषाम् अपत्यभूवासु सेषु या 'भवासु यत् था' इत्युपसत नाहुपति चाधिकरणसुतेयोग्यक्रियापदाध्याहारः | हिम्। किम् । ओजः तेशः नृष्णम् च पलं च कृटिंपु "मनुष्यजातिषु । यावत्यो मनुष्यापत्यभूता मनुष्यलोके वा मनुष्यजातपस्वासु सर्वासु गत्तेजो पलं चेत्यर्थः । यह ना नाशब्दार्थे। यञ्च पञ्च क्षितीनाम् पथानामपि मनुष्यमातीनां निपादपमानां वर्णानाम्" दुम्नम् अधर्म या यच्छन्दात्त उदोऽप्राध्यादग्यः तत्सबैम् भा] मर जाइर भान्य देशम्सम्यमित्यर्थः । सत्रासदा सत्यै था विश्वानि पौंस्था सर्वाणि बळानि नाषौथ्योऽन्यत्रापि मानीति अथवा मृत्यत्र सांयोगिकं दलम् जभितम् । विश्वानि "पसा हरदय" सारीरसामर्थ्यलक्षणमित्येवम् अपोमरुसत्यम् ॥ ७ ॥ 1. किम्पिदि को. २१. निन्दिनि भूको. १(कातिन् मूको. ४. नाव. सोडारे मूडे ४. भूनाको ६. मनन् भूको. १९३४ ८. पं. भूको १. नाझूफो. १२-१२ ९.९.भा...हो.१०. ११-१३. 'बलौन' यूको. को.
पृष्ठम्:Rig Veda, Sanskrit, vol4.djvu/४७५
दिखावट