पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/१७७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् परिष्कृतम् अस्ति


१८४                                      मुद्राराक्षसे
    भेदः किलैष भवता सकलः स एव
       संपत्स्यते शेठ तवैव हि दूषणाय ॥ ३१ ॥
( इति निष्क्रान्तः )

राजा -- आर्य वैहीनरे, अतः प्रभृत्यनाहत्य चाणक्यं चन्द्रगुप्तः खयमेव राज्यम् करिष्यतीति गृहीतार्थाः क्रियन्तां प्रकृतयः। कञ्चुकी -- ( आत्मगतम्। ) कथं निरुपपदमेव चाणक्यमिति, नार्यचाणक्यमिति। हन्त, संगृहीतोऽधिकारः। अथ वा न खल्वत्र वस्तुनि देवदोषः। कुतः।

    स दोषः सचिवस्यैव यदसत्कुरुते नृपः।
       याति यन्तुः प्रमादेन गजो व्यालत्ववाच्यताम् ॥ ३२ ॥

राजा -- ‌आर्य, किं विचारयसि। कञ्चुकी -- देवं, न किंचित्। दिष्टया देव इदानीं देवः संवृत्तः।

चाणक्यत इति। दूषणायानिष्टायेत्यर्थः इदं स्वगुणाविष्करणं विचलनम् ॥ ३१ ॥

  स दोष इति। नृपः सचिवमसत्कुरुते नाद्रियते। आदरानादरयो: सदसती। 
इति यत्स सचिवस्यैव दोषः न नृपस्य। व्यालत्वेन दुष्टगजत्वेन
गजः वाच्यतां निन्द्यतां यन्तुः प्रमादेनैव याति न खत:। 
यन्ता शिक्षणेऽवहितश्चेद्गजोऽपि विनीतो वशीभवतीत्यर्थः ॥ ३२ ॥ 

१ बत M. R.; स तु G.; for हिय B. N. (r) read विनाशनाय. २ Om. E. B. E. N. G. add चाणक्यः after निष्क्रान्तः. ३ Om.G.; अद्य for अतः B. B. N. G.; इतः R. ४ राज्यकार्याणि B. N. G.कार्याणि E. ५ Before क्रि° B. N. ६ स्वग° B. N. G.; एव for सेव B. N. G.; चाणक्यो नार्यचाणक्य इति for

 चा-ति B. N. G. E; G. has नार्यः; M. om. ना-ति.

७ p. om. सम्; E. reads संहृतो.B. N. सत्यमेव हतो &.; G. om. हन्त and has 'सत्यं संहृताधिकारः

 खल्वस्मिन् E. 

८ दैवदोषः for देवदोषः R.G.; देवं दोषेणावगन्तुमहार्मि B. N; E. agrees reading दैवम्; B. N. om. कुत:. ९ Om R; G. reads विचारयति. १० नरदेव (?) M; B. N. after किंचित् add विचारयामि। किंत्वेतद्विज्ञापयामि; E. agrees reading चिन्तयामि for

 विज्ञा.; B. N. add इति after संवृत्तः.
"https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/१७७&oldid=160104" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः