पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/११४

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् परिष्कृतम् अस्ति


                  द्वितीयोऽङ्कः ।                         ११३ ( ततः प्रविशत्यासनस्थः पुरुषेणानुगम्यमानः सचिन्तो राक्षसः ।)     राक्षसः--(सबाष्पम् ।) कष्टं भोः, कष्टम् ।    वृष्णीनामिव नीतिविक्रमगुणव्यापारशान्तद्विषां       नन्दानां विपुले कुलेऽकरुणया नीते नियत्या क्षयम् ।     चिन्तावेशसमाकुलेन मनसा रात्रिंदिवं जाग्रतः     सैवेयं मम चित्रकर्मरचना भित्तिं विना वर्तते ॥ ४ ॥     अथवा ॥   नेदं विस्मृतभक्तिना न विषयव्यासङ्गमूढात्मना     प्राणप्रच्युतिभीरुणा न च मया नात्मप्रतिष्ठार्थिना ।     अत्यर्थं परदास्यमेत्य निपुणं नीतौ मनो दीयते     देवः स्वर्गगतोऽपि शात्रववधेनाराधितः स्यादिति ।। ५ ॥ तस्य विगाहनस्य नीतिप्रयोगस्यास्मिन्नङ्के वक्ष्यमाणस्य सूचनात् । यद्वा अङ्कावतरणम्—‘यत्र स्यादुत्तराङ्कार्थः पूर्वाङ्कार्थानुसंगतः । असूचिताङ्ग- पात्रं तदङ्कावतरणं मतम् ॥' इति लक्षणात् । अत्र वक्ष्यमाणस्य क्षपणकश- कटदासादिनिग्रहस्य पूर्वाङ्कार्थानुसंगतत्वादाहितुण्डिकप्रवेशस्यासूचनाच्च ।   वृष्णीनामिति । नीतिविक्रमरूपौ गुणौ तयोर्व्यापारेण प्रयोगेण शान्ता गमिता ण्यर्थोऽन्तर्भावितः द्विपो यैरिति बहुत्र्वीहिः । अकरुणया नियत्या दैवेन । सैवेयं नन्देषु जीवत्सु यादृशी तादृश्येव चित्रकर्मरचना विचित्र- पौरुषव्यापारः भित्तिमाश्रयं विना वर्त्तते स्वामिनो विनैव मुधा व्याप्रिय इति खेदः ।। ४ ।।   नेदमिति । विपयव्यासङ्गो विषयोपभोगप्रवणता । स्वर्गगतस्वाम्या- राधनेच्छया नीतौ मनो दीयते न पूर्वोक्तहेतुभिरित्यर्थः । इदं तत्त्वानु- कीर्त्तनं मार्गः ॥ ५ ॥ १ स्वभवनगतः after this B.E.N.G; after अनुग° G; E. has सचिन्तः here before पु°.२ B.andE.add before this ऊध्र्वमवलोक्य.३.om. in M.४ व्यापार for व्यासङ्ग in B.;रूढ for मूढ MSS.except B.E.N. G.P.५° प्रतिष्ठेच्छुना R.M.६°वधैरारा°.P.

"https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठम्:Mudrarakshasa.pdf/११४&oldid=161958" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः