१मः ५१-५३ ] सन्धिप्रकरणम् २५ ५१। ओमि च तथा । कृष्णओम्=कृष्णोम् ॥५१॥ ५२ ऋद्वयं अर्। अ आ इतिद्वयम् ऋ ऋ इतिद्वये परे मिलित्वा अर् भवति कृष्ण4ऋद्धिः=कृष्ण्-अर्-द्धिः इति स्थिते,–‘जलतुम्विका'न्यायेन पूर्वविष्णुजनस्य परोर्धगमनम्, ‘जलवालुकन्यायेन परसर्वेश्वरस्य पूव विष्णुजने प्रवेशः=कृष्णद्धः ५२॥ ५३ । यद्वयं अल् । अ आ इतिह्यम् लु लु इतिद्वये परे मिलित्वा अल् भवति— यमुनातूकारायते=यमुनक्कारायते ॥५३॥ निमित्तं परनिमित्तञ्च । अवाध्यत्वेनैवोत्तरोत्तरतः पुनर्वर्तनमनुवृत्तिरिति, साच कार्यनुवृत्ति कार्यानुवृत्ति निमित्तानुवृत्तिरिति त्रिधा । अत्र उद्वयेन परनिमित्तेन इद्वयं परनिमित्तं वाध्यते, ओरामकार्येण एरामकार्यं वाध्यते । अद्वयकायितु केनापि न वाध्यते, अतस्तदनुवर्तते इति ज्ञेयम् । कायिणा कायि वाध्यते इति स्थानान्तरे वोद्धव्यम् । स्थानान्तरन्तु उद्वयं व इत्यादो ज्ञेयम् । सुपगढ इति सुपणं गरुड स्तेनोढः सुपर्णाढः श्रीकृष्णः । ५१ । ओमि । अ आ इति द्वयम् ओमिच परे तथा सन्धिर्भवति, ओमीत्यनेन मिलित्वा ओरामो भवतीत्यर्थः ।। ५२ । ऋद्वये । ऋद्धिर्नुद्धिः । जलतुम्विकेति जले तुम्विका इव यो न्यायः प्रवर्तते स जलतुम्विकान्यायःतेन जलतुम्विकान्यायेन तुम्ही अलाबुः। तुम्व्यलावुरुभे समे’ इत्यमरः । सात्र शुष्कान्तःशून्यैव भया । सा यथा जले अन्तस्त्यक्तृषि ऊर्धमेव गच्छति तथा पूर्वस्थितो विष्णुजनः परोर्धमेव गच्छतीत्यर्थः। जलवालुकेति । जले वालुका इव यो न्यायः प्रवर्तते, स जल वालुकान्यायःतेन जलवालुकान्यायेन वालुका यथा जलोपरि निक्षिप्तापि अन्तरे प्रविशति तथा परस्थितः सर्वेश्वरः पूर्वविष्णुजने एव प्रविशतीत्यर्थः।। ५३। लुद्वये । लुकारायत इति लुकार इवाचरतीत्यर्थः ।। -- | Care of adasananda Da Please Reus
