४२ श्रहरिनामामृतव्याकरणम् [ १मः ६४-६५ 4-44A AAAAAA ६४ । डलः सन्ध्यभावःऊ वश्चेतौ । ६ ५। विष्णुगणाद्वो वा सर्वेश्वरे। उ-इति, ऊ इति, विति ; किमु उक्तम्, किम्बुक्तम् ; किमु इति, किम्बिति इत्यपि बोद्धव्यम् । ‘विष्णुगणात् इति किम् ? नरुक्तम् । अद्य व, हलीषा, प्राच्छंति, ऋणम्गोऽग्रम्, गवेन्द्र इत्यादयस्त्वाख्यातसमासयोर्वक्ष्यन्ते, दुर्गमत्वात् ॥४-६५॥ इति सर्वेश्वरसन्धिः। वाच्यर्थशब्देन चेति नित्य-समासः । कुमार्यावित्येकशेषे कृते कुमारीशब्दात् औ, 'इद्वयमेव यः सर्वेश्वरे’ इति य-रामः। र-रामस्य पूर्वार्धगमनम्, औ-रामस्य पूर्वविष्णुजने प्रवेशः ।। ६४। उजः। सन्ध्यभावो भवति इति परे उजस्थाने ऊ ' भवति वश्च ।। । विष्णु । सर्वेश्वरे परे विष्णुगणादुत्तरस्य उज्ञः सन्ध्यभावो भवति, तस्य वस्तु वा भवति । प्रथमसूत्रस्य क्रमेणोदाहरणत्रयं दर्शयति-उ इतीत्यादि । परसूत्रस्योदाहरणद्वयमाह-किमु उक्तमित्यादि । यद्यपि परत्र सवश्वर इत्युक्तं तथापि पूर्वोक्तेति-शब्दस्य विशेषत्वात् इति परे विष्णु गणादुत्तरस्यापि उजः पूर्वोक्तविधिरेवेत्यतः पुनरपि पूर्वोक्तोदाहरणान्युप न्यस्यति किमु इतीत्यादिः । किन्तु किमु इतीत्यस्मात् परं किम् इतीति लिपिकरप्रमदात् पतितम् । विष्णुगणादन्यस्मात् परस्यतु न स्यादित्याह विष्णुगणात् किमिति । पक्षेऽपि ‘ओ-रामान्तानामनन्तानाञ्चाव्ययानां सर्वेश्वरे’ इत्यनेनासन्धिरेव । नकुक्तमिति प्रत्युदाहरणन्तु बहुषु पुस्तकेषु दृश्यते, तत्तु लिपिकरप्रमादकृतम् । ननुक्तमित्येव ज्ञेयं, सन्धिनिषेधस्या- परिहार्यत्वात्, किम्बा उज्ञ इति पृथनिर्देशात् कोऽन्तत्वेन केवलाव्ययत्वा भावाच्च नऊक्तमिति प्रत्युदाहरणमपि संगच्छते । इतिशब्दे तु पूर्व- वदेवेत्याह-नऊ, इतीत्यादिः। दुर्गमाः सन्धयो बहवः सन्ति, तेषां दुर्गम व त् प्रथमतश्छात्राणामनधिकाराच्वात्रोदाहरणमनुचितमित्याह--अद्यवेत्यादयो वक्ष्यन्त इति । तत्र अद्यवेति ‘अद्ययस्य हर एवेऽनवधारणे' इत्यनेन । हीरोति शकन्धृदयोऽरामहरेण साधव' इत्यनेन। प्राच्र्छतीति ‘उपेन्द्रार
