५मः १२८४-८५] कृदन्तप्रकरणे विष्णुनिष्ठा ५६५ १२८४ । दान्त-शान्त-पूर्ण-च्छन्न-ज्ञप्त-दस्त-स्पष्टा णौ वा निपात्यन्ते । पक्षे–दमितमित्यादि । तथा दसु-दासितः ; स्पश- स्पाशितः ।। १२८४ ॥ १२८५। रुष्यम-वम-वरसंघुषास्वनेभ्यो वेइ विष्णुनिष्ठायाम् । रुष्टः, रुषितः । अम गतौ–‘हरिवेण्वन्त'- (८६५) इत्यादि के समकालीन कलाकार का काम कर सकते हैं जो आज के क = वर्तमानस्य पृषधातोधृष्ट साधुः। पृषिर् धातुबंदिश्चुरादिश्च, वादिः शब्दार्थःचुरादिवशब्दनार्थः। विशब्दन’ शब्देन स्वभिमता विस्करणम् । सूत्रे लिङ्गवचनमतन्त्रमित्याहघुष्टा रज्जुरिति । अत्र घुषधातुर्धर्षणार्थः। घुषितमिति चुरादित्वेऽपि णेरभवः अनित्यत्वात् । प्रकटितेति प्रकटितोऽभिप्रायः यत्रेति विग्रहः ।। १२८४ । दान्त । दमु-शमु-उपशमे, पुरी-आप्यायने, छद- अपवारणे इत्येषां ज्ञपेवेंसु-उपक्षये, स्पर्श-वाधनस्पर्शनयोः इत्येतयोश्च णौ दान्तादयो वा निपात्यन्ते । ज्ञपिढीतुण्यन्तः । दान्त इति इड़ निवृत्तिनिपातफलम् इनिवृत्त्यनन्तर हरिवेण्वन्तोद्धवस्य त्रिविक्रमः । 'क्व कंसारिवैष्णवे चेति उद्धवस्य त्रिविक्रमः, मस्य विष्णुचक्र विष्ण चक्रस्य हरिवेणुः । एवं शान्त इति पूर्ण इति इनिवृत्त्यनन्तर विष्णुनिष्ठा-तस्य नः। छन्न इति इनिवृत्त्यनन्तरविष्णुनिष्ठा-तस्य दस्य च नः । ज्ञप्त इति निपातादिङ निवृत्तिः । दस्त इति निपातादिड़ , निवृत्तिर्वैष्णीन्द्रनिवृत्तिश्च । एवं स्पष्ट इति । दमित इति–घटादित्वा दुद्धवस्य वामनः। इत्यादीत्यादिपदेन शमितःपूरितः, कुपित इति । शमितच्छदित-ज्ञपितेषु घटादित्वाद्वामन: । १२८५ । रुष्य । विष्णुनिष्ठायां परस्यां रुष्यादिभ्य उत्तरे इड वा भवति । रुष्ट इति रुष-रोषे । ‘इषु-सह-लभ-रुष-रिष इड वा ते' इति विकल्पितेत्वम्, अतो विष्णुनिष्ठायामि, निषेधे
पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/५९६
दिखावट