५६४ श्रीहरिनामामृतव्याकरणम् [ ५मः १२८३ निकटे । श्रा इत्यस्य श्रुत क्षीरादिपाके । परिबृहेः परि वढोऽधिपे। ण्यन्तस्य वृतेर्दूत्तमध्ययने ; वृत्त' श्रीभागवतम्, अधित मित्यर्थः। षष्टमविशब्दने ; घुष्टा रज्जुर्चेष्टेत्यर्थः। विशब्दने तु घुषित वाक्यम्, शब्देन प्रकटिताभिप्रायमित्यर्थः ॥१२८३॥ दिना नरामंहरः हस्य ढः , तस्य धः, घस्य ढः, ढस्य हरः, ऋरामस्य नेति त्रिविक्रमनिषेधः । ‘शक्त-स्थूलौ त्रिषु दृढाविति नानार्थवर्गः । उरामेत्वाद्विष्णुनिष्ठायामिनिषेधे सिद्धे इदमपि नियमार्थं स्थूलवलि- नोरेवेति तेनान्यत्र दृहित इति । कषेः कृच्छ गहने च वाच्ये कृष हिसायामित्यस्य कष्ट साधुः । इड़भाव एव निपातफलम् । कृच्छ दुःखं गहनं दुष्प्रवेशस्थानम् । ‘गहनं कानन बनम्' इत्यमरः । कष्टतु। कृच्छगहने’ इति नानार्थवर्गः । कृच्छगहनयोरेव इड़भावः । तेनान्यत्र कषित सुवर्णमिति । कष्टोऽग्निः, कष्ट व्याकरणमित्यादौ कारणे कार्योपचारात् कष्टशब्दप्रयोग इति ज्ञेयम् । संवि । सं-वि-नि-पूर्वस्य अर्द-गतौ याचने च इत्यस्य विष्णुनिष्ठया सह समर्णः, व्यर्णः, न्यर्णः, साधवः । इड़भव एव निपातफल रदाभ्यामित्यादिना विष्णुनिष्ठा-तस्य दस्य नः सिध्यत्येव। अभ्य निकटे वाच्ये अभिपूर्वस्य अद्भरभ्यर्णः साधुः। अत्रापि निपातफलमिड़भावः । ‘उपकण्ठान्तिकाभ्यःइत्यमरः । श्रा क्षीरादिपाके वाच्ये श्रा इत्यस्य शुत साधुः । क्षीरंदुग्धम्, आदि पदेन घृतादेर्हणम् । श्रा इत्यस्येति श्रपाके अदादिःश्रे-पाके भ्वादिट्ठयोः रेव ग्रहणम् । पाके ‘क्षीराज्यपयसां शुतमि’त्यमरः । आज्यं घत पयो जलम् । क्षीरादिपाकादन्यत्र श्राणा यवागूः । हरिमित्रयुगित्या- दिना विष्णुनिष्ठातस्य न णत्वम् । ‘यवागूरुष्णिका श्राणे’त्यमरः । परि । अधिषे वाच्ये वृहि-वृद्धावित्यस्य परिवृढः साधुः। अधिपः प्रभुः । ‘परिवृद्धोऽधिपः' इत्यमरः । निपातादिड़भावो नरामहरश्च । अन्यत्र परिबृहित इति । ण्यन्त । अध्ययनेऽर्थे वर्तमानस्य ण्यन्तस्य वृत्तेर्दूत्त साधुः । वृत्तमिति वृतु-वर्तने, णेर्हरः सिध्यत्येव किन्तु गोविन्दनिवृत्तिरिनिवृत्तिश्च तिपातफलम् । पृष्ट अविशब्दनेऽर्थे
