सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/३४३

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

३१२ श्रीहरिनामामृतव्याकरणम् [ ३यः ८२२-८२४ ८२३ । रुद-वेति-मुष-ग्रहि-स्वपि-प्रच्छः क्त्वासनौ कपिलौ। ग्रहि-ज्या-(६३०, ‘आदौ हरिघोषत्वम्' (२६१जिघृक्षति ॥८२३॥ ८२४। य-ववजत विष्णुजनान्ताच्चतुःसनोद्भवाद्- विष्णजनादेः सेट्क्त्वासनौ कपिलौ वा । 'युतिष्वाप्योर्नरस्य सङ्कर्षणः' (६१०) दिक्षु तिषते, दिद्योतिषते। परत्वात् चुकुटिषति, चुकोटिषति इत्यपि। य-वान्तात्तु-क्नुयी, चुक्नोयिषते ; दिवु–दिदेविषति । ‘विष्णुजनादेः किम् ? इषु एषिषिषति । श्वेः सङ्कर्षणो वा’ (६४०) इत्यादि शुशावयिषति, शिवाययिषति ॥ ८२४ ॥ सन् द्विर्भवति इति सूत्रार्थः । ईषयिषतीति, सारामसरामस्य द्विर्व- चनम् । गमेरिदं नेति, गमेरिदं सरामादिरामधातुके नामपदे इति लक्षणम् । अधिजिगांसत इति, ईशान्तहन्त्योरित्यादिना त्रिविक्रमः । लाक्षणिकेति, अन्यथा ऋरामवृभ्य इड्सनीत्यनेन इव स्यात् । ८२३ । रुद । रुदिर -अश्रुबिमोचने विदज्ञाने इत्येताभ्यांमुष धातोःग्रह, उपादाने, बिष्वपशये, प्रच्छ शीप्सायाम् इत्येतेभ्यश्च परौ क्त्वासनौ कपिलौ भवतः । मूषेति. मुष खण्डने दिवादिः; मुष स्तेये क्रयादिट्ठयोरपि ग्रहणम् । रुदवेत्तिमुषाणां सेत्वात् ई समीपादित्या दिना सनः कपिलत्वं न भवतीति अनेन विहितम् । जिघृक्षतीति -- कपिलत्वाद्गोविन्दाभावश्च । ८२४ । य-व । विष्णुजनादेर्यववजितविष्णुजनान्ताच्चतुःसनोद्धवा द्धातोः परौ सेक्त्वासनौ कपिलो वा भवतः । दिद्युतिषत इति, धृति- ष्वाप्यो नरस्य सङ्कर्षण इति सङ्कर्षणः । नन। कुटादेरनृसिंहो निर्गुण इति कृतं तह चुकोटिषतीति भवतीति चेत्तत्राह परत्वादिति । पाक्षिक कपिलविधानस्य परत्वात् कपिलबिधानाभावपक्षे न निर्गणविधानमतो गोविन्दो भवत्येव । क्नुयीति अनुयीशब्दे । दिव्विति दिवु क्रीडादौ ।