३यः ५३७५३८] २११ ५३७। ऋ रामोद्धवसहजानिटोऽम् वा वैष्णवादावकपिले। म् इत्, ‘ऋद्वयं रः (१६१), वृष्णीन्द्रः ( ४६६ )—अक्राक्षीत्, अक्राष्टाम् । ‘सहज' इति किम् ? वृहू उद्यमे तुदादिः ; अवार्ड हे इति काशिकाभाषावृत्त्योः। ततोऽम्राक्षीत्इति तु प्रक्रिया चिन्त्या। ‘अमागमोऽप्यस्य न दृश्यते। -इति ह्यनिगणे काशिका। सेरभावपक्षे ॥ ५३७ ॥ ५३८। ईशोद्धवादनिटो हरिगोत्रान्तात् स भूतेशे दशिं विना। / ‘षढोः कः से’ इति कथं न प्रवर्तत इति चेत्तत्राह क-विधाविति, कविधाने स-मात्रस्य निमित्तत्वेन अप्रत्ययरुषनिमित्तत्वात् प्रत्ययरुपनिमित्तत्वाभावात् सरामस्येति शेषःहरस्य महाहरत्वं, अतो न कस्त्वम् । अकृङ्ङमिति, ‘षस्य ड़ो विष्णुपदान्ते हघिोषे चे’त्यनेन षस्य डत्वं, षात् परस्येत्या दिना धस्य ढत्वम् ।। ५३७ ऋरा । वैष्णवादौ कपिलेतरे परे ऋरामोद्भवात् सहजानिट उत्तरे अम् वा भवति म इदिति, अतो' ऽन्त्य सर्वेश्वरात् परं मितः स्थानम् अक्राष्टामिति, सि-हरस्तस्य टत्वम् ष्णवादाविति कि. चकषिथ। अवार्ड खेति, भूतेशमध्यमपुरुषबहुवचनं त, धातोः पूर्वमत् ‘सिस्तस्य हरः, 'विष्णुजनान्तानामनिटामित्यनेन वृष्णीन्द्रः हस्य ढः तस्य ‘धस्य ढः, विष्णुदास विष्णुपदान्ते’ इत्यादिना ढस्य ङः। नास्य सहजा नित्वम्, किन्तु उरामेत्त्वात् 'स्वरति-सूति-सूयतीत्यादिना विकल्पिते त्वम्। आत्मपदे तु ‘ऋद्धयादित्यादिना कपिलत्वात् अवृढेति भवति । अत इति, अम्राक्षीदिति, मृजुष् शुद्धावित्यस्य रूपमिति प्रक्रियामतं सहजा निटत्वाभावात् तत् न भवतीति चिन्त्यत्वमुक्तम् । तस्य तु अमाझीत्, अमाक्षीदिति भवति, चिन्त्यत्वे काशिकालिखनमपि प्रमाणमित्याह अमाग मोऽपीति, अस्येति मधातोरित्यर्थः । अनिगणे पठितस्याप्यस्य मजधातोरमागमो न दृश्यत इति काशिका वदन्ति ।
पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/२४२
दिखावट